دوره 10، شماره 4 - ( 1398 )                   جلد 10 شماره 4 صفحات 173-204 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Moezzipour F. Information-structural and Syntactic Templates of the Direct Object in Persian. IQBQ. 2019; 10 (4) :173-204
URL: http://journals.modares.ac.ir/article-14-29060-fa.html
معزی پور فرهاد. قالب‌های نحوی ـ ساخت ‌‌اطلاعی مفعول مستقیم در زبان فارسی. جستارهای زبانی. 1398; 10 (4) :173-204

URL: http://journals.modares.ac.ir/article-14-29060-fa.html


استادیار گروه زبان انگلیسی و دروس عمومی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. ، fmp59i@gmail.com
چکیده:   (317 مشاهده)
مفعول مستقیم در زبان فارسی از طریق راهکارهای دستوریِ مشخصی در جمله نشانه‌گذاری می‌شود. در این مقاله، نخست به معرفی این راهکارهای دستوری می­پردازیم. از آن­جا که برخی از این راهکارها تنها در گونۀ محاوره‌ای رواج دارند، داده‌هایی را از فارسیِ گفتاری (و گهگاه فارسی نوشتاری) انتخاب می‌کنیم. سپس با به­‌کارگیری مفاهیم ساخت ­لایه‌ای بند و ساخت کانون به­عنوان دو حوزۀ مرتبط در دستور نقش و ارجاع به بازنمایی صوری این راهکارهای دستوری از طریق قالب‌های نحوی که دربرگیرندۀ مشخصه‌های ساخت­ اطلاعی نیز هستند، می­پردازیم. از رهگذر این پژوهش دریافت می­شود که تلقی محض مفعول مستقیم در مقام مبتدای ثانویه صرفاً به‌واسطۀ همراهی پس‌اضافۀ «را» (دبیرمقدم، 1384) ناصحیح بوده است و مفعول مستقیم از منظر ساخت ­اطلاعی، نه­تنها قابلیت حضور در ساخت پیش‌انگاره و طبیعتاً قرار گرفتن در مقام مبتدای جمله را داراست؛ بلکه از این حیث که حضور «را» تنها نشانۀ تشخیص‌پذیری مصداق مفعول در عالم مفروضات گوینده و شنونده است، امکان حضور مفعول مستقیم در ساخت کانونی جمله نیز مهیا می‌شود.
 
واژه‌های کلیدی: مفعول مستقیم، «را»، ساخت ­اطلاع، قالب نحوی، دستور نقش و ارجاع
متن کامل [PDF 373 kb]   (104 دریافت)    
نوع مقاله: مقالات علمی پژوهشی |
دریافت: ۱۳۹۷/۱۰/۱۵ | پذیرش: ۱۳۹۸/۶/۲۷ | انتشار: ۱۳۹۸/۶/۲۷

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول