دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 مقالات آماده انتشار 2025 10 07 POLYSEMY of DITRANSITIVE CONSTRUCTION in PERSIAN : CONSTRUCTION GRAMMAR APPROACH چندمعنایی ساخت «دومفعولی» در زبان فارسی: رویکرد دستور ساخت 27615 10.48311/LRR/lrr.2025.114656.0 FA آذز دولتی دانشجوی رشته زبانشناسی دانشگاه شهید بهشتی زینب محمد ابراهیمی جهرمی استادیار گروه زبانشناسی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی- دانشگاه شهید بهشتی سحر بهرامی خورشید دانشیار زبان شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2025 07 20 Construction Grammar (CG) is a cognitive and usage-based approach which rests upon pairing of form and meaning constructions. The central sense in ditransitive constructions is transfer represented in a set of systematically related senses as a case of constructional polysemy. The main purpose of this research is to study the constructional polysemy in Persian ditransitive Constructions within the framework of Construction Grammar (CG) to investigate its representative variations with the central sense of transfer via different verbs. The data analyzed in this study has been gathered from newly published and popular novels, including 714 ditransitive constructions. The results of this study indicate that ditransitive constructions in Persian are representing via a network of constructional polysemy resulting from the interaction of verbs and constructions with all of the possible interpretations of transfer: actual, satisfactional, refusal, future, enabled, and intended. دستور ساخت رویکردی شناختی، کاربرد بنیان و مبتنی بر الگوهایی از جفت و صورت و معناست. از ساخت‌های موردبحث در دستور ساخت، ساخت «دومفعولی» است. مفهوم مرکزی در همه ساخت‌های «دومفعولی» مفهوم «انتقال» است که با تعابیر مختلف بازنمایی می‌شود و یک شبکه از چندمعنایی ساختی با محوریت مفهوم انتقال به وجود می‌آورد. در این پژوهش چندمعنایی در ساخت‌های «دومفعولی» فارسی بر اساس دستور ساخت مورد بررسی قرار می‌گیرد تا بازنمایی‌های گوناگون از ساخت‌های «دومفعولی» فارسی را با افعال مختلف و محوریت مفهوم مرکزی انتقال دسته‌بندی و تحلیل کند. داده‌های مقاله که به روش توصیفی_تحلیلی از رمان‌های پرمخاطب سال‌های اخیر گردآوری شده است شامل ۷۱۴ نمونه ساخت «دومفعولی» فارسی است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ساخت‌های «دومفعولی» فارسی در شبکه‌ای از چندمعنایی ساختی بازنمایی می‌شوند که حاصل تعامل گروه‌های فعلی مختلف با انواع ساخت‌های «دومفعولی» است که شامل ساخت‌هایی است که دلالت بر انتقال موفق، رضامندی از انتقال، ممانعت از انتقال، انتقال در آینده، توانمندی انتقال و قصد انتقال دارند.