دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 مقالات آماده انتشار 2025 12 23 Analysis of the discourses of embezzlers and the people in the play 'Snake in the Temple' based on speech act theory. تحلیل پاره گفتارهای اختلاسگران و مردم در نمایشنامه «مار در معبد» بر اساس نظریه کنش گفتار 28034 10.48311/lrr.2025.114633.0 FA انور عباس مجید استاد تمام دانشکده زبانهای خارجی دانشگاه بغداد- گروه زبان فارسی زهرا پارساپور دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی- پژوهشکده ادبیات خیریه دماک قاسم استاد تمام دانشکده زبانهای خارجی دانشگاه بغداد- گروه زبان فارسی Journal Article 2025 06 11 Speech Act Analysis is one of the effective tools for examining literary texts to uncover the hidden layers of interpersonal relationships and to understand psychological and personality traits in stories and plays. Since many utterances in the play "The Serpent in the Temple" by Gholamhossein Saedi play a significant role in shaping the plot and revealing the relationships between embezzlers and economic corruptors with different social classes, employing this theory can demonstrate new aspects of Saedi's artistry in depicting a troubled society. In this article, using a descriptive-analytical method and employing the speech act theory of J.L. Austin (1962) and John Searle (1969), we examine the types of speech acts (declarations and reports, descriptions, emotional expressions, directives, and commitments) as well as the three levels of speech acts (referential, intentional, and consequential). Based on selected examples from the text of the play, it is shown that the speech acts of the people are often referential and declarative, while the speech acts of the embezzlers (including the lackeys and traders) are predominantly directive and committed.The lack of public knowledge about power relations and the belief in the falsePresupposition of businessmen, despite previous bitter experiences, cause the embezzlers' commitment-making speech acts to be effective over and over again, without it being possible to fulfill these commitments in principle. تحلیل کنش گفتار(Speech Act Analysis) یکی از ابزارهای کارآمد در بررسی متون ادبی جهت کشف لایه‌های پنهان روابط بین فردی و نیز شناخت ویژگی‌های روانی و شخصیتی در داستانها و نمایشنامه‌هاست. از آنجا که پاره گفتاره‌ها در نمایشنامه «مار در معبد» از غلامحسین ساعدی نقش به سزایی در شکل دادن پیرنگ روایت و نیز آشکارسازی روابط میان اختلاسگران و مفسدان اقتصادی با طبقات مختلف مردم دارد، بهره‌گیری از این نظریه می‌تواند ابعاد تازه‌ای از هنرنمایی ساعدی را در به تصویر کشیدن جامعه‌ای نابسامان نشان دهد. در این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از نظریه کنش گفتار جان آستین(1962) و جان سرل (1969) به بررسی انواع کنشهای گفتاری (اعلام و تقریر، توصیف، بیان احساسی، بیان امری و بیان تعهدآور) و نیز سطوح سه گانه کنش گفتار (بیانی، منظوری و تأثیری) پرداخته‌ایم. با استناد به نمونه‌های برگزیده از متن نمایشنامه نشان داده می‌شودکه کنش گفتاری مردم در غالب اوقات از نوع بیانی و اظهاری است و در مقابل کنش گفتاری  اختلاسگران (اعم از پادوها و سوداگران) غالبا  و تعهدآور است. عدم اطلاع مردم از روابط قدرت و نیز باورداشت پیش انگاشتهای نادرست سوداگران با وجود تجربه‌های تلخ قبلی موجب می‌گردد کنشهای گفتاری تعهدآور اختلاسگران بارها و بارها مؤثر واقع شود، بدون آن که اصولا عمل به این تعهدات ممکن باشد.