دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 مقالات آماده انتشار 2026 01 21 The Semantic Behavior of Reciprocal Verbs in the Persian language رفتار معنایی افعال دوسویه در زبان فارسی 28122 10.48311/lrr.2026.117476.82971 FA آزاده میرزائی دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0001-9956-556X Journal Article 2025 11 05 This study investigates the semantic behavior of reciprocal verbs in Persian and their participants. A reciprocal verb entails participants in complementary roles and may conceptually comprise several identical interactions. The data for this research are drawn from the Persian Semantic Role Corpus (Mirzaei & Moloudi, 2014) and include more than nine hundred reciprocal verbs. The identified verbs are classified according to the semantic roles of agent, patient, and theme—and their reciprocal counterparts—within the framework of Levin (1993) and its extension in VerbNet. The results show that, in addition to verbs with co-agent, co-patient, and co-theme that can be traced within Levin’s classification, Persian also exhibits a group of verbs with co-experiencer roles, representing a shared experience or emotion between two participants. These findings provide a more comprehensive picture of the semantic categorization of reciprocal verbs in Persian and can contribute to role-semantic analysis, Persian language pedagogy, and the development of meaning-based linguistic resources such as semantic lexicons and natural language processing systems. این پژوهش به بررسی رفتار معنایی افعال دوسویه در زبان فارسی و نوع مشارکان دخیل در این افعال می‌پردازد. فعل دوسویه، فعلی است که در آن دو یا چند مشارک به‌صورت هم‌زمان در نقش‌های معنایی مکمل و متقابل حضور دارند. این افعال با آنکه از نظر نحوی یک رویداد واحد را بازنمایی می‌کنند، از دیدگاه مفهومی دربرگیرندۀ چند رویداد مشابه هستند که میان مشارکان رخ می‌دهد. داده‌های پژوهش از پیکرۀ نقش‌های معنایی زبان فارسی (میرزایی و مولودی، ۱۳۹۳) استخراج شده و شامل بیش از نهصد فعل دوسویه است. افعال شناسایی‌شده بر اساس نقش‌های معنایی کنشگر، کنش‌پذیر و کنش‌بر و نقش‌های متقابل آن‌ها در چارچوب لوین (1993) و گسترش آن در ورب‌نت دسته‌بندی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که در زبان فارسی، علاوه بر افعال دارای نقش‌های هم‌کنشگر، هم‌کنش‌بر و هم‌کنش‌پذیر که در چارچوب لوین قابل شناسایی‌اند، گروه دیگری از افعال با نقش‌های هم‌تجربه‌گر نیز وجود دارد که تجربه یا احساس مشترکی را میان دو مشارک بازنمایی می‌کند. این یافته‌ها تصویر جامع‌تری از دسته‌بندی‌های معنایی افعال دوسویه در زبان فارسی به دست می‌دهد و می‌تواند در تحلیل‌های معناشناسی نقشی، آموزش زبان فارسی و توسعه‌ی منابع زبانیِ مبتنی بر معنا، مانند واژگان معناشناختی و سامانه‌های پردازش زبان طبیعی، مورد استفاده قرار گیرد.