دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 مقالات آماده انتشار 2026 01 21 Exploring the Reflection of Magnitude Thinking in Iranian Culture Based on the Conceptual Model of Cultuling Analysis بررسی بازتاب تفکر مقیاسی در فرهنگ ایران براساس الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ 28124 10.48311/lrr.2026.114647.0 FA رضا پیش‌قدم استاد آموزش زبان انگلیسی، کالج گلف، مسقط، عمان؛ مؤسسه تحقیقات و توسعه RCUP، دبی، امارات متحده عربی 0000-0001-6876-5139 شیما ابراهیمی دانشیار آموزش زبان فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0003-3528-1386 Journal Article 2025 07 04 Magnitude thinking is a novel concept in cognitive psychology and cultural sociology, emphasizing multi-layered analysis, precision, holism, evaluation of impacts, and the complexity of phenomena. The present study aims to investigate the reflection of magnitude thinking in Iranian culture based on the Conceptual Model of Cultuling Analysis employing a qualitative approach and the cultuling analysis method, this research examined linguistic manifestations of this mode of thinking within Persian everyday discourse, classical poetry, and proverbs. The data consisted of cultulings associated with the five components of magnitude thinking (scale, impact, complexity, holism, and accuracy), collected from cultural texts and spoken language. These cultulings were analyzed using the analytical components of the conceptual model. The findings revealed that, while Iranian culture is rooted in a rich tradition of analytical and holistic thought, it sometimes displays tendencies toward simplification, hasty judgments, and emotional reactivity in everyday practice. This duality places Iranian culture in a mid-field position, suggesting the need for critical reflection and pedagogical intervention at educational and media levels. This study presents an innovative application of language analysis for identifying cultural thinking tendencies and offers implications for designing linguistic, identity-based, and academic policies aimed at euculturing.<br />   تفکر مقیاسی، مفهومی نوین در حوزۀ روان‌شناسی شناختی و جامعه‌شناسی فرهنگی است که بر تحلیل چندلایه‌ای، دقت، کل‌نگری، سنجش اثرات و پیچیدگی پدیده‌ها تأکید دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی بازتاب تفکر مقیاسی در فرهنگ ایران براساس الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ است. در این پژوهش، از رویکرد کیفی و روش تحلیل زباهنگ بهره گرفته شد تا نمودهای زبانی این نوع تفکر در گفتمان‌های روزمرۀ فارسی، اشعار و ضرب‌المثل‌ها مورد واکاوی قرار گیرد. داده‌ها شامل نمونه‌هایی از زباهنگ‌های مرتبط با پنج مؤلفۀ تفکر مقیاسی (مقیاس، تأثیر، پیچیدگی، کل‌نگری و دقت) است که از متون فرهنگی و زبان گفتاری گردآوری شد. سپس این زباهنگ‌ها با تکیه بر عناصر تحلیلی الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که اگرچه فرهنگ ایران از میراث غنی در حوزۀ تفکر مقیاسی، تحلیلی و کل‌نگر برخوردار است، اما در عمل روزمره گاه گرایش‌هایی به ساده‌سازی، قضاوت‌های آنی و واکنش‌های هیجانی نیز مشاهده می‌شود. این دوگانگی، فرهنگ ایران را در وضعیت میان‌میدانی قرار می‌دهد که نیازمند بازاندیشی و مداخلۀ تربیتی در سطوح آموزشی و رسانه‌ای است. این مطالعه، کاربردی نوین از تحلیل زبان برای شناخت گرایش‌های فرهنگی ارائه می‌دهد و می‌تواند در طراحی سیاست‌های زبانی، هویتی، مدیریتی، تربیتی و تلاش برای دست‌یابی به تعالی فرهنگی مؤثر واقع شود.<br />