دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 5 5 2014 03 21 The Application of Text World Theory to Recognize Narrative Elements in Shazdeh Ehtejab: A Cognitive Poetics Approach کاربرد «نظریه جهان متن» در شناسایی عناصر سازنده متن روایی داستان شازده احتجاب؛ بر مبنای رویکرد شعرشناسی شناختی 183 206 6348 FA ارسلان گلفام دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران ارسلان گلفام دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران بلقیس روشن استادیار زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران بلقیس روشن استادیار زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران فرزانه شیررضا کارشناس ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1970 01 01 Cognitive poetics answers to the fundamental questions on the cognitive tools of art, language and literature. This is the strong point of this approach over the other approaches, especially literary theory, which has limitations such as inability to understand how different meanings are created and various interpretations of literary texts are possible. This paper explores how to connect the text world to the reader’s world to interpret the text and extend the reader's mental spaces in the understanding of literary texts as the research field. The main aim is the application of a model for the free reading of such interpretation, which is left to the person who relies on the opinion of cognitive poetics. Analysis of the story of Shazde Ehtejab (Golshiri, 1384/2005) is to check the elements in building the story. The questions are: 1) Which of the building elements of the story of Shazde Ehtejab can be identified by the Text World Theory? and 2) How does the identification of these elements help to interpret different text worlds? The answers to these questions (three layers of the text -“text world”, “discourse world” and “sub world”) are identified based on the Text World Theory, which is involved in building of the story. Then the link between the micro-text worlds in the form of included text world that has emerged in the mind of the Shazde and formed the original text world of the story, would be shown. The contrast between the characters and the mental spaces that are occurred through their thoughts, and form the smaller text worlds within the Shazde’s original text world, would be effective in systematic interpretation of the text. شعرشناسی شناختی به سؤالات اساسی درباره ابزار شناختی هنر، زبان و ادبیات پاسخ می‌گوید. این امر همان نقطه قوت این رویکرد نسبت به دیگر رویکردها و به‌ویژه، نظریه نقد ادبی است که محدودیت‌هایی همچون عدم توانایی در چگونگی پیدایش تولید معانی مختلف و تفسیرهای متعدد از متون ادبی دارد. در این مقاله، به بررسی چگونگی اتصال «جهان متن» به جهان خواننده برای دریافت و تفسیر متن و همچنین بسط فضاهای ذهنی خواننده در درک متون ادبی به‌عنوان زمینه تحقیق پرداخته می‌شود. هدف از انجام این پژوهش کاربرد الگویی نظری برای خوانشی به‌ دور از هر گونه تفسیرهای شخصی است که با اتکای بر نظریه شعر‌شناسی شناختی محقق می‌شود. در تحلیل بخشی از داستان <em>شازده احتجاب</em> (گلشیری، ۱۳۸۴)به بررسی عناصری که در شکل‌گیری متن داستانی تأثیر بسزایی دارند، پرداخته می‌شود. پرسش‌های پژوهش عبارت‌اند از: الف. کدام‌یک از عناصر سازنده متن روایی داستان <em>شازده احتجاب</em> به کمک نظریه جهان متن شناسایی می‌شوند؟ ب. شناسایی این عناصر چه کمکی به تفسیر جهان‌های متنی مختلف داستان می‌کند؟ در پاسخ به این پرسش‌ها، سه لایه «جهان متن»، «جهان گفتمان» و «جهان زیرشمول» را که در ساخت روایت این داستان نقش دارند، توسط نظریه جهان متن شناسایی می‌کنیم. سپس پیوند جهان‌های متن خُرد روایت در قالب یک جهان متنِ شامل نشان داده می‌شود که در ذهن شازده پدید آمده است و جهان متن اصلی را شکل می‌دهد. تضاد میان شخصیت‌های داستان و فضاهای ذهنی که به واسطه افکار آن‌ها به وجود می‌آیند، در پیدایش جهان‌های متن کوچکتر در درون جهان متن اصلی شازده مؤثر بوده و سبب تفسیر نظام‌مند متن می‌شود. https://lrr.modares.ac.ir/article_6348_1fe46a07a9ba5f05129cab882582d907.pdf