دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 6 5 2015 11 22 Aspect and Tense Projections in the Complex Agentive Adjectives: A Distributed Morphology Approach فرافکن‌های نمود و زمان در صفت‌های فاعلی مرکب بر پایۀ نظریۀ صرف توزیعی 49 72 6403 FA مزدک انوشه استادیار زبان‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article In the last two decades, several approaches to the theory of word formation have emerged which are sometimes quite different in spirit. In contrast to the lexicalist approaches, the theory of Distributed Morphology claims that the complex structure of a word is created in the same way as is the complex structure of a phrase or sentence. Focusing on complex agentive adjectives, the present study argues that there is aparallel between syntactic structure of simple sentences and morphological structure of synthetic compounds in Persian. For this, first the structure of simple sentences will be briefly examined within the framework of Distributed Morphology, before returning to the derivation of compounds. Then, it will be argued that the same hierarchy of lexical and functional projections, including tense and aspect projections, can be found in the morphological structure of agentive adjectives. Finlly, based on the theoretical and empirical considerations provided in the previous sections, the traditional view on the word-formation of agentive adjectives will be totally rejected.On the basis of this analysis, pairs like “dars-xān” (educating) and “dars-xānde” (educated) are both agentive adjectives which just differ in the tense feature and the presence/absence ofAspect Projection, no matter whether the verbal stem is present or past. در دو دهۀ اخیر رویکردهای مختلفی در تبیین ساخت‌واژه سربرآورده‌اند که گاه تفاوت‌های بنیادی با یکدیگر دارند. از آن میان، صرف توزیعی، در تقابل با نظریه‌های واژه‌گرا، برآن است تا تحلیلی همگون از ساخت سازه‌های مرکبی مانند کلمه، گروه و جمله به‌دست دهد. براین اساس، پژوهش حاضر می‌کوشد تا با بررسی مرکب‌های ترکیبی زبان فارسی و به‌ویژه تمرکز بر اشتقاق صفت‌های فاعلی مرکب این زبان، این فرضیه را تأیید کند که در ساخت‌واژۀ این کلمات که مانند جمله در نحو شکل می‌گیرند، دو عنصر دستوری نمود و زمان حضور دارند. برای این منظور، پس از معرفی مبانی صرف توزیعی، ساخت جملات ساده در این چارچوب نظری تحلیل می‌شود و در ادامه استدلال می‌شود که همین ساختار و سلسله‌مراتب فرافکن‌های واژگانی و نقشی، درون ساختار صفت‌های فاعلی مرکب نیز یافت می‌شود. بدین‌ترتیب، این تحلیل بر پایۀ ملاحظات نظری و شواهد تجربی ارائه‌شده، نتیجه می‌گیرد که الگوهای توصیفی دستور سنتی در بازشناسی صفت‌های فاعلی زبان فارسی چندان کارآمد و دقیق نیستند و برای مثال، جفت‌هایی همچون «درس‌خوان» و «درس‌خوانده»، فارغ از این‌که از ستاک حال یا گذشته ساخته شده‌اند، هر دو تعبیر فاعلی دارند و تنها در ارزش مشخصۀ زمان و بود یا نبود گروه نمود کامل در ساختار درونی‌شان متفاوت‌اند. https://lrr.modares.ac.ir/article_6403_eae15aabaa768ae4a5993a8a4f4fa6e4.pdf