دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 8 6 2017 03 21 Ru and Äberu ;Two Aspects of Face in the Iranian Culture: An Ethnographic Study in Pragmatics «رو» و «آبرو» دو روی مفهوم وجهه در فرهنگ ایرانی: پژوهشی قوم‌نگارانه در کاربردشناسی زبان 215 246 6598 FA ارسلان گلفام دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران سیدمحمد حسینی دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران فردوس آقاگل‌زاده استاد گروه زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران عالیه کردزعفرانلو کامبوزیا دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران ارسلان گلفام دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article About half a century of research on im/politeness has resulted in calls, on the one hand, to separate face and im/politeness research, at least at the beginning, and, on the other hand, to redefine them on the basis of their emic understandings by ordinary people (Eelen, 2001; Bargiela-Chiappini, 2003; Haugh, 2009; 2013b; Arundale, 2006, 2009; Kádár and Haugh, 2013). This paper is an attempt to respond to this call and aims to study the emic concept of face among the Persian speaking people in the Iranian culture. Taking an ethnographic approach, it investigates the uses of the lexeme ru (‘face, front part of head’) in Persian and compares them with the uses of āberu (lit. ‘water-of-face’). The data are collected by observing the uses of ru and its idiomatic expressions and collocations (174 tokens of 32 expressions) in daily conversations and Internet searches and are analyzed within their contexts of use and with regard to the researchers' cultural insider knowledge. Ru expressions are divided into four groups according to their meaning: (i) ru (na)shodan (lit. 'face (not) become'), i.e. to have (no) face to do, or not to do, something, (ii) porruyi (lit. 'full-facedness') and rudāri ('to have face'), i.e., cheekiness, (iii) ru zadan/andākhtan (lit. 'to hit/throw one's face') i.e., to make a request and ru zamin zadan/andākhtan (lit. 'hit/throw someone's face on the ground') i.e., to reject someone's request, and (iv) be ru āvardan (lit. 'to bring to face'), i.e., confront someone. It is demonstrated that, unlike āberu which is a metaphor for the positive social image of an individual or group (Hosseini et al., forthcoming), ru is a metonym for the negatively evaluated image of an individual. However, both āberu and ru are assessed according to an individual’s perceived compliance with the norms of the moral order (Garfinkel, 1967), including one's moral integrity and show of competence, relative to one's sha'n or perceived social status. It is concluded that face in the Iranian culture consists of two opposing sides: āberu is the public and positive image of self (Goffman, 1967) and group(s) a person is associated with and is closely connected to one’s feeling of competence, perceived social status and the preservation of the distinction between the two realms of inside (bāten/andarun) and outside (zāher/birun) (Beeman, 1986); ru constitutes the private and personal self of the person, which is negative and, probably, because of Sufi teachings and thanks to centuries of life under totalitarian regimes, should be suppressed and kept hidden. The results also indicate that some of the commonest uses of ru suggest the abnegation of self, disguised as positive cultural values of shekaste-nafsi (Sharifian, 2005) and forutani (roughly, ‘modesty’) and sharm (‘shame’). The paper also shows that ru and āberu expressions serve to save or threaten face but not in the way predicted by Brown and Levinson (1987): ru and āberu and their idiomatic expressions are not linguistic strategies; rather, they invoke the moral order behind im/politeness evaluations expressed with different linguistic strategies in different contexts. هدف از پژوهش حاضر بررسی مفهوم وجهه در فرهنگ ایرانی و به کاوش دربارۀ مفهوم «رو» و ارتباط آن با «آبرو» در جامعۀ ایرانیان فارسی‌زبان است. داده‌ها به شیوۀ قوم‌نگاری گفتار، یعنی از طریق بررسی کاربرد واژۀ «رو» و اصطلاحها و باهم‌آییهای آن در گفت‌وگوهای روزمره، وبلاگها، فیلمها و مجموعه‌های تلویزیونی گردآوری و سپس در بافت کاربردی خود تحلیل معنایی و کاربردشناختی شده‌اند و در پرتو نظریه‌های غالب وجهه، تحلیل و بررسی شده‌اند. بررسیها نشان می‌دهد وجهه در فرهنگ ایرانی دو بُعد دارد: یکی «آبرو» که انگارۀ عمومی و مثبت فرد و گروهی را که فرد عضو آن است، نشان می‌دهد و در آن بیش از همه بر به رسمیت شناخته شدن توانمندیها، مهارتها و شایستگیها، شأن اجتماعی و تمایز بین دو قلمرو بیرون و درون تأکید می‌شود و دیگری، «رو»، که منِ خصوصی یا فردی است و آن بعد از انگارۀ فرد را نشان می‌دهد که منفی است و می‌بایست پنهان شود. نتایج همچنین نشان می‌دهند که از کاربردهای مهم «رو نشدن»، «پررویی» و «رودادن» سرکوب فردیت و ابراز وجود است که با عنوانهایی مثل شرم، حیا، فروتنی و شکسته‌نفسی در نظام توقعات و انتظارات اجتماعی ارزش اخلاقی مثبت محسوب می‌شوند. کاربردهای «رو» و «آبرو» با حفظ یا تهدید وجهه و قضاوتهای ادب/بی‌ادبی در ارتباطاند، ولی نه آن‌گونه که در نظریۀ ادب براون و لوینسن (1987) پیش‌بینی شده است. این اصطلاحها راهبردهای زبانی نیستند، بلکه ارزشهای نظم اخلاقی هستند که ادب و بی‌ادبی بر مبنای آنها سنجیده می‌شود و در هر موقعیت با راهبردهای مختلف بیان می‌شوند.

https://lrr.modares.ac.ir/article_6598_f740c8d9c193f16d8a07d3a8a751d13f.pdf