دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 12 2 2021 05 22 The Online Atlas of the Languages of Iran: Design, Methodology and Initial Results اطلس برخط زبان‌های ایران: طراحی، روش‌شناسی و نتایج اولیه 231 291 6898 10.29252/LRR.12.2.8 FA مرتضی طاهری اردلی استادیار زبان‌شناسی گروه زبان انگلیسی، پژوهشکده بختیاری‌شناسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران اریک آنونبی استاد زبان‌شناسی و زبان فرانسوی، دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا و همکاران Journal Article University Academic rank, field / Department Author name Shahrekord University, Shahrekord, Iran Assistant Professor in General Linguistics, Department of English; Bakhtiari Studies Research Institute Mortaza Taheri-Ardali Carleton University, Ottawa, Canada Professor in Linguistics and French Erik Anonby Carleton University, Ottawa, Canada Technical Manager, Geomatics and Cartographic Research Centre (GCRC) Amos Hayes Carleton University, Ottawa, Canada PhD candidate in Linguistics, Language Documentation and Revitalization Zahra Azin University of Kaiserslautern, Kaiserslautern, Germany Master Student in Cognitive Science, Departement of Social Sciences Zhino Ebrahimi University of Kurdistan-Hewlêr, KRI, Iraq Lecturer Ergin Öpengin University of Tehran, Iran MA (graduate) in General Linguistics Noush Azarin Atabaki Carleton University, Ottawa, Canada Research Associate, Geomatics and Cartographic Research Centre (GCRC) Adam Stone Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Leipzig, Germany Scientist (retired) Donald Stilo Alzahra University, Tehran, Iran PhD candidate in General Linguistics Elmira Esmaeelpour Payame Noor University, Tehran, Iran PhD (graduate) in General Linguistics Maryam Amani-Babadi The University of New South Wales (UNSW), Sydney, Australia PhD candidate in Linguistics Muhammed Ourang Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran PhD (graduate) in General Linguistics Elham Izadi Carleton University, Ottawa, Canada Geomatics Researcher, Geomatics and Cartographic Research Centre (GCRC) Robert Oikle Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran MA (graduate) in General Linguistics Nawal Bahrani Columbia University, New York, US Research Scholar Habib Borjian Sharif University of Technology, Tehran, Iran MA (graduate) in TEFL Ava Bahrami Alzahra University, Tehran, Iran MA (graduate) in General Linguistics Hamideh Poshtvan Tarbiat Modares University, Tehran, Iran PhD candidate in Linguistics Shiva Piryaee University of Canterbury, Christchurch, New Zealand PhD student in Linguistics, Department of Linguistics and English Language Peiman Pishyardehkordi Carleton University, Ottawa, Canada Algonquin College, Ottawa, Canada PhD candidate in Applied Linguistics; Instructor of English for Applied Purposes Parisa Sabethemmatabadi Velayat University, Iranshahr, Iran Assistant Professor in Ancient Iranian Languages, Persian Language and Literature Department Shima Jaafari-Dehaghi Semnan University, Semnan, Iran MA in (graduate) General Linguistics Maryam Jalili Doab Ferdowsi University of Mashhad, Iran PhD candidate in Linguistics Faranak Jamaleddin Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran PhD (graduate) in General Linguistics Kamyar Joulaei Islamic Azad University of Central Tehran Branch, Tehran, Iran MA (graduate) in General Linguistics Hasan Haji Shabaniyan Payame Noor University, Department of Literature and Foreign Languages, P.O. box: 193953697, Tehran, Iran Assistant Professor in General Linguistics Jila Khanjani Razi University, Kermanshah, Iran PhD (graduate) in General Linguistics Leila Dianat Sistan va Baluchestan University, Zahedan, Iran MA (graduate) in Linguistics Ali Rashidi Islamic Azad University of Khomein, Iran MA (graduate) in Linguistics Reza Rezvani Borujeni Islamic Azad University of Zanjan, Iran MA (graduate) in Linguistics Zohreh Rahnema Shahrekord University, Shahrekord, Iran MA student in TEFL Zeinab Zamani-Gandomani University of Bamberg, Bamberg, Germany Research Fellow in General Linguistics Laurentia Schreiber Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran MA (graduate) in Linguistics Negar Sherafat Carleton University, Ottawa, Canada Professor in Applied Linguistics and Discourse Studies; cross-appointed in Linguistics, and Cultural Mediation Jaffer Sheyholislami Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran MA (graduate) in Ancient Iranian Languages and Culture Mina Salehi Alzahra University, Tehran, Iran PhD (graduate) in General Linguistics Mahnaz Talebi-Dastenaei Managing Editor of Publishing House, Tehran, Iran MA (graduate) in Linguistics Ali Akbar Abedian Kasgari Payame Noor University, Tehran, Iran Associate Professor in General Linguistics Maryam Sadat Ghiasian Razi University, Kermanshah, Iran Assistant Professor in General Linguistics Mehdi Fattahi Tarbiat Modares University, Tehran, Iran PhD candidate in General Linguistics Saeideh Ghandi Ilam University, Ilam, Iran PhD candidate in TEFL Mojtaba Gheitasi-Doolabi High School English Teacher, Tehran, Iran MA (graduate) in General Linguistics Roya Kamali Institute for Humanities and Cultural Studies, Faculty of Linguistics, Department of Ancient Iranian Languages and Culture, Tehran, Iran Associate Professor in Ancient Iranian Languages and Culture Farzaneh Goshtasb Imam Khamenei Technical Faculty, Minab, Iran MA (graduate) in General Linguistics Hassan Mohebbi Bahmani Iranian Ministry of Education MA (graduate) in General Linguistics Mohammad Mohammadi Payame Noor University, Tehran, Iran Assistant Professor in General Linguistics, Department of Linguistics and Foreign Languages Ronak Moradi Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran PhD (graduate) in General Linguistics Mehrdad Meshkinfam Azad University of Tehran - Science and Research Branch, Iran PhD candidate in Ancient Iranian Languages and Culture Razieh Mousavi Khoo Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran MA (graduate) in General Linguistics Arefe Nezhad Bahram Persian Gulf University, Bushehr, Iran Assistant Professor in General Linguistics Fatemeh Nemati Uppsala University, Uppsala, Sweden and Otto-Friedrich-Universität Bamberg, Bamberg, Germany Postdoctoral Researcher Maryam Nourzaei Carleton University, Ottawa, Canada MA (graduate) in Education Emily Wang Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran PhD candidate in General Linguistics Hossein Hashemi-Zarajabad Abstract Iran is home to a treasury of languages representing diverse language families: Iranic, Turkic, Semitic, Indic, Dravidian, Armenian, and Kartvelian, as well as sign languages. Despite valuable research carried out by Iranian and western scholars, there is still no comprehensive publication depicting the geographic distribution and linguistic status of language varieties in Iran. In order to work toward this goal, the Atlas of the Languages of Iran (ALI) (www.iranatlas.net) was officially launched in 2015 as an international, online research programme. The present study opens with a historical overview of the research context and underlines the ongoing necessity of constructing such an atlas for the languages of Iran. The article then outlines the design of the Atlas, the methodology necessary to guide and organize the research project, and the results which are being generated. Specifically, we look at the Atlas bibliography, classification of Iran’s languages, the design of a set of linguistic data questionnaires, and findings from fieldwork. Selected initial research results from fieldwork in Chahar Mahal va Bakhtiari and Hormozgan Provinces, where the research process is most advanced, are provided in the form of linguistic data maps. مولف رتبه علمی، رشته/ گروه دانشگاه مرتضی طاهری اردلی استادیار زبان‌شناسی گروه زبان انگلیسی؛ پژوهشکده بختیاری‌شناسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. اریک آنونبی استاد زبان‌شناسی و زبان فرانسوی دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا. اِیموس هِیز مدیر فنی، مرکز تحقیقات ژئوماتیک و نقشه‌نگاری (GCRC) دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا. زهرا آذین دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، مستندسازی و احیای زبان دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا. ژینو ابراهیمی دانشجوی کارشناسی ارشد علوم شناختی، دپارتمان علوم اجتماعی دانشگاه کایزرسلاترن، کایزرسلاترن، آلمان. اِرگین اُپنگین مدرس دانشگاه کردستان ـ هولیر، اقلیم کردستان، عراق. نوش‌آذرین اتابکی کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشگاه تهران، تهران، ایران. آدام اِستون عضو پژوهشی، مرکز تحقیقات ژئوماتیک و نقشه‌نگاری (GCRC) دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا. دونالد استیلو پژوهشگر بازنشسته موسسه انسان‌شناسی تکاملی ماکس پلانک، لایپزیک، آلمان. المیرا اسماعیل‌پور دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. مریم امانی بابادی دانش‌آموخته دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران. محمد اورنگ دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه ایالتی نیو سوز ولز ـ سیدنی ـ استرالیا. الهام ایزدی دانش‌آموختۀ دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. رابرت اُیکل محقق ژئوماتیک، مرکز تحقیقات ژئوماتیک و نقشه‌نگاری (GCRC) دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا. نوال بحرانی کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. حبیب برجیان پژوهشگر دانشگاه کلمبیا، نیویورک، امریکا. آوا بهرامی کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) آموزش زبان انگلیسی دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران. حمیده پشتوان کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. شیوا پیریایی دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. پیمان پیش‌یار دهکردی دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دپارتمان زبان‌شناسی و زبان انگلیسی دانشگاه کَنتربری، کرایستچرچ، نیوزیلند. پریسا ثابت همت‌آبادی دانشجوی دکتری زبان‌شناسی کاربردی؛ مدرس زبان انگلیسی با اهداف کاربردی دانشگاه کارلتون. کالج الگونکوین، اُتاوا، کانادا. شیما جعفری دهقی استادیار زبان‌های باستانی ایران، گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران. مریم جلیلی دوآب کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. فرانک جمال‌الدین دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران. کامیار جولایی دانش‌آموخته دکتری زبان‌شناسی همگانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. حسن حاجی‌شعبانیان کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، تهران، ایران. ژیلا خانجانی استادیار زبان‌شناسی همگانی دانشگاه پیام‌نور، استادیار گروه ادبیات و زبان‌های خارجه، ص. پ: 193953697، تهران، ایران. لیلا دیانت دانش‌آموختۀ دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. علی رشیدی کارشناسی ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. رضا رضوانی بروجنی کارشناسی ‌ارشد زبان‌شناسی همگانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمین، ایران. زهره رهنما کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران. زینب زمانی گندمانی دانشجوی کارشناسی ‌ارشد آموزش زبان انگلیسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. لَئورنسیا شرایبر دستیار پژوهشی زبان‌شناسی همگانی دانشگاه بامبرگ، بامبرگ، آلمان. نگار شرافت کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. جعفر شیخ‌الاسلامی استاد زبان‌شناسی کاربردی و مطالعات گفتمانی؛ زبان‌شناسی و واسطه‌گری فرهنگی دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا. مینا صالحی کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. مهناز طالبی دستنایی دانش‌آموختۀ دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. علی‌اکبر عابدیان کاسگری کارشناسی ‌ارشد زبان‌شناسی همگانی موسسه انتشارات دگراندیشان، تهران، ایران. مریم سادات غیاثیان دانشیار زبان‌شناسی همگانی دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران. مهدی فتاحی استادیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. سعیده قندی دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. مجتبی قیطاسی دولابی دانشجوی دکتری آموزش زبان انگلیسی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. رویا کمالی کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی آموزش و پرورش تهران، تهران، ایران. فرزانه گشتاسب دانشیار فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ـ پژوهشکده زبان‌شناسی ـ گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران، تهران. حسن محبی بهمنی کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشکدۀ فنی امام خامنه‌ای، میناب، ایران. محمد محمدی کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی وزارت آموزش و پرورش، ایران. روناک مرادی استادیار زبان‌شناسی همگانی، گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. مهرداد مشکین‌فام دانش‌آموختۀ دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. راضیه موسوی خو دانشجوی دکتری فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران دانشگاه آزاد، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران. عارفه نژادبهرام کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) زبان‌شناسی همگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. فاطمه نعمتی استادیار زبان‌شناسی همگانی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران. مریم نورزایی محقق دوره پسادکتری دانشگاه اوپسالا، سوئد و دانشگاه بامبرگ، آلمان. اِمیلی وَنگ کارشناسی ‌ارشد (فارغ‌التحصیل) آموزش دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا. حسین هاشمی زرج‌آباد دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. چکیده ایران گنجینه‌ای ارزشمند از زبان‌هاست که خانواده‌های زبانی متفاوتی از‌جمله ایرانی، ترکی، سامی، هندی، دراویدی، ارمنی، کارتولی و همچنین، زبان‌های اشاره را در برمی‌گیرد، اما با وجود پژوهش‌های ارزشمندی که در داخل و خارج از کشور انجام شده است، هنوز تحقیق جامعی در دسترس نیست که پراکندگی جغرافیایی و وضعیت زبان‌شناختی گونه‌های زبانی را در ایران به تصویر کشیده باشد. به‌منظور دستیابی به این هدف، «اطلس زبان‌های ایران» (www.iranatlas.net) که از آن به اختصار «اَزیران» یاد می‌شود به‌منزلۀ یک برنامه تحقیقاتیِ برخط و در قالب یک کار تیمیِ بین‌المللی، فعالیت خود را رسماً در سال 2015 آغاز کرد. مقاله حاضر در زیربخش‌های متفاوت به پیشینه اطلس زبانی در غرب و در ایران، ضرورت تهیه اطلس زبانی در ایران، طراحی اطلس، روش‌شناسی انجام تحقیق در این مسیر و در‌نهایت، نتایج اولیه این طرح تحقیقاتی می‌پردازد. به‌طور مشخص، کتاب‌نامه اطلس، دسته‌بندی زبان‌های ایران، مجموعه پرسش‌نامه طراحی‌شده و همچنین، یافته‌های منتخبِ حاصل از کار میدانی در استان‌های چهارمحال و بختیاری و هرمزگان، به‌منزلۀ مکان‌هایی که فرایند تحقیق پیشروی بیشتری را داشته است، در قالب نقشه‌های زبانی بحث می‌شود.

https://lrr.modares.ac.ir/article_6898_76383b34503afb0508f8364787c55800.pdf