دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 17 4 2027 01 21 Object Agreement: A Syntactic Phenomenon in Middle Persian Zoroastrian Texts مطابقه مفعولی؛ پدیده ای نحوی در فارسی میانۀ زردشتی 71 101 7091 10.48311/lrr.2026.7091 FA سید مهدی ساداتی نوش آبادی دکتری زبان‌شناسی،‌ دانشگاه پیام نور، تهران، ایران نرجس بانو صبوری دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 07 13 This study investigates the syntactic phenomenon of verb–object agreement in Middle Persian Zoroastrian texts and examines the conditions governing its occurrence. The research adopts a descriptive-analytical approach and is based on library research methods. Linguistic data were collected from a range of Middle Persian Zoroastrian texts representing different genres and subject matters and were analyzed within the theoretical framework proposed by Mary Dalrymple and Irina Nikolaeva (2011).The findings indicate that object agreement in Middle Persian Zoroastrian texts cannot be explained on the basis of information structure. Contrary to the predictions of Dalrymple and Nikolaeva’s framework, the occurrence of object agreement does not appear to be conditioned by discourse-related factors. Rather, the analysis suggests that object agreement constitutes a tense-sensitive syntactic phenomenon, occurring exclusively in the simple past tense of transitive verbs.Furthermore, the results point to the possibility that this agreement pattern reflects a gradual diachronic development toward the emergence of the applicative system observed in several contemporary Iranian languages. These findings contribute to a better understanding of the historical syntax of Middle Persian and provide new insights into the evolution of agreement systems in Iranian languages در این پژوهش پدیدۀ نحوی مطابقۀ فعل و مفعول در متون فارسی میانۀ زردشتی و شرایط حاکم بر آن بررسی و تحلیل می‌شود. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی است و به‏لحاظ شیوۀ گردآوری داده‌ها در گروه پژوهش‌های کتابخانه‌ای طبقه‌بندی می‌شود. نمونه‏های زبانی جمع‌آوری‌شده بر اساس مبانی نظری دالریمپل و نیکولاوا (2011) بررسی شده‏اند. در این پژوهش نشان داده می‏شود که در فارسی میانۀ زردشتی، جمله‌هایی که دارای فعل متعدی (گذرا) و مفعول مستقیم هستند و مشخصۀ زمان هستۀ فعلی کوچک به صورت گذشتۀ ساده ارزش‏گذاری شده است، مطابقۀ مفعولی در آن‏ها وجود دارد و سازۀ مفعول متولی ارزش‏گذاری‌ مشخصه‌های شخص و شمار فعل جمله است. این وضعیت تنها برای فعل‏های متعدی در زمان گذشته وجود دارد و مطابقۀ مفعولی برای فعل‏های متعدی در سایر زمان‏ها در این زبان دیده نمی‏شود. همچنین این پژوهش نشان می‏دهد که مطابقت مفعولی در فارسی میانۀ زردشتی به مشخصه‏های مشخص‏بودگی و جانداری مفعول وابسته نیست. در مجموع با توجه به نتایج به‏دست‏آمده از تحلیل مطابقۀ مفعولی در این متون و مقایسۀ آن با نتایج تحقیق دالریمپل و نیکولاوا (2011) می‌توان به این نتیجه دست یافت که در فارسی میانۀ زردشتی، مطابقۀ مفعولی بر اساس ساخت اطلاعی جمله ایجاد نشده است، بلکه مطابقت مفعولی یک پدیدۀ نحوی مبتنی بر زمان بوده که تنها در زمان گذشتۀ ساده برای فعل‏های متعدی به‏وجود آمده است و می‏تواند نشان‏دهندۀ روند تغییرات تدریجی و درزمانی برای پیدایش نظام کنایی موجود در زبان‏های ایرانی امروزی باشد. https://lrr.modares.ac.ir/article_7091_328347805873e9a9c700591812fb0ec2.pdf