دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 17 4 2027 01 21 Phonological and Morphological Changes of Persian Loanwords in Ottoman Turkish Language in the Process of Localization تحولات واجی و صرفی وام‌واژه‌های فارسی در زبان ترکی عثمانی در فرآیند بومی‌سازی 433 467 7153 10.48311/lrr.2025.7153 FA سمانه حسنعلی‌زاده دانشجوی دکتری تخصصی فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران علی شهیدی استادیار فرهنگ و زبانهای باستانی و ایرانشناسی، دانشگاه تهران، ایران زهره زرشناس استاد بازنشسته فرهنگ و زبانهای باستانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران Journal Article 2025 07 13 In the current research, based on the descriptive-analytical method, the phonological and morphological changes of Persian loanwords in the process of localization, as well as the influence and impact of the Persian language on the Ottoman Turkish language, have been studied. For this purpose, by referring to all the dictionaries, the dictionary of definitions and allusions, thematic dictionaries and encyclopedias that were written during the period of the Ottoman Empire in Anatolia, the data required for this research, which were about 6000 Persian loanwords, were collected and examined. In this research, using Excel software and with the help of computer, the percentage and frequency of occurrence of common processes in the field of phonology and morphology have been determined. The results of the research show that among phonetic and phonological processes including vowel harmony, phonetic over differentiation, assimilation, metathesis, insertion, omitition, lenition, and weakening; Vowel harmony, which is one of the prominent features of Turkish as an agglutinating language, has the highest frequency. In the morphological field where the processes of composition and derivation were examined, derivation has the most frequency. Despite the different typological characteristics of the Persian and Turkish languages, the relationship between these two languages ​​has been extensive and its consequences have been remarkably one-sided, the consequence of which is the existence of many Persian words in the Ottoman Turkish language. <span dir="RTL">در پژوهش حاضر بر مبنای روش توصیفی-تحلیلی به بررسی تغییرات واجی و صرفی وام‌واژه‌های فارسی در فرآیند بومی‌سازی و نیز دامنه نفوذ و تاثیر زبان فارسی در زبان ترکی عثمانی پرداخته شده است. بدین منظور، با مراجعه به تمام فرهنگها و لغتنامه‌ها، فرهنگ تعابیر و کنایات، فرهنگهای موضوعی و دایره‌المعارفهایی که در طول دوره امپراطوری عثمانی در آناتولی نوشته شده‌اند، داده­های مورد نیاز برای این پژوهش ، که در حدود 6000 وام‌واژه فارسی بوده‌اند ، جمع­آوری و بررسی شدند. در این پژوهش با استفاده از نرم­افزار excel <span dir="RTL">در رایانه، درصد و بسامد وقوع فرآیندهای رایج در حوزه واجی و صرفی، مشخص شده‌اند. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که از میان فرآیندهای آوایی و واجی شامل هماهنگی واکه‌ای، فراتمایز آوایی، همگونی، قلب، درج، حذف، ابدال و تضعیف‌شدگی؛ هماهنگی واکه‌ای که از ویژگیهای بارز زبان ترکی به عنوان یک زبان پیوندی است، دارای بیشترین فراوانی است. در حوزه صرفی که فرآیندهای ترکیب و اشتقاق مورد بررسی قرار گرفتند، اشتقاق دارای بیشترین فراوانی بوده‌ است. با وجود خصوصیات رده‌شناختی متفاوت دو زبان فارسی و ترکی، ارتباط این دو زبان گسترده و پیامدهای آن بطور چشمگیری یک طرفه بوده است که پیامد آن، وجود بسیاری از واژه‌های فارسی در زبان ترکی عثمانی است.</span></span> https://lrr.modares.ac.ir/article_7153_4b55df75e2e804bab559aa885be40310.pdf