دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 مقالات آماده انتشار 2025 07 13 Derivational Morphemes in Persian: A Distributed Morphology Approach وندهای اشتقاقی زبان فارسی از نگاه صرف توزیعی 7155 10.48311/lrr.2025.7155 FA هانا حسینی دانشجوی دکتری زبانشناسی، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران شجاع تفکری رضائی استادیار گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران عامر قیطوری دانشیار گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Journal Article 2025 07 13 Affix-like morphemes can be used both as derivational and free morphemes. This dual behavior leads us to investigate the internal structure and the content feature of morphemes in general and, in particular, Affix-like morphemes in Distributed Morphology (DM). Contrary to the recent approaches in Distributed Morphology adopting a rootless structure for derivational morphemes, the present study showed that the obviation of Roots provided a situation in which all the Persian derivational morphemes were identical and consequently they could not receive their phonological exponents. Then, we proposed that the derivational morphemes also contained the root features and supported this proposal with empirical evidence and conceptual considerations. This proposal could capture the dual nature of affix-like morphemes. Furthermore, this view has important consequences for word-formation and allows us to recast Harley’s (2009) definition of compounds. وندواره‌ها عناصری هستند که قادرند در نقش تکواژ آزاد و اشتقاقی به کار بروند. این رفتار وندواره‌ها ما را بر آن داشت تا با استفاده از نظریه صرف توزیعی به بررسی محتوای مشخصه‌ای و ساختار درونی تکواژها به طور کلی و وندواره‌ها به طور خاص بپردازیم. این بررسی‌ها نشان داد که برخلاف رویکرد کنونی نظریه صرف توزیعی که تکواژهای اشتقاقی را عناصری فاقد مشخصه ریشه می‌داند، حذف مشخصه ریشه سبب می‌شود که اغلب تکواژهای اشتقاقی دارای محتوای مشخصه‌ای یکسانی باشند؛ که پیامد این امر مختل‌شدن فرایند درج در زبان فارسی است. عدم درج واحد واژگانی مناسب هر تکواژ منجر به آن می‌شود که تکواژ مذکور نتواند تعبیر معنایی مناسبی دریافت کند. براین اساس، فرضیه پژوهش حاضر این است که تکواژهای اشتقاقی نیز، در محتوای مشخصه‌ای خود دارای ریشه هستند. روش انجام پژوهش پیش‌رو از پایگاه نظری آن مایه می‌گیرد؛ به عبارتی دیگر، فرضیه این پژوهش با استفاده از مفاهیم و استدلال‌های نظری و شواهد زبانی به بوته آزمایش قرار داده می‌شود. تحلیل و بررسی‌ها نشان داد که بکارگیری این فرضیه علاوه بر رفع مشکل درج تکواژهای اشتقاقی، به حل مسائل مربوط به ماهیت تکواژهای وندواره نیز کمک می‌کند. به گونه‌ای که می‌توان گفت وندواره‌ها، در وضعیت مستقل و وابسته، محتوای مشخصه‌ای یکسانی دارند و تنها عامل متمایزکننده، جایگاه آنها در ساختارهای صرفی است. یافته‌های این پژوهش همچنین منجر به ایجاد تعدیل‌هایی در تعریف هارلی (2009)از واژه مرکب شد.