دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 17 2 2026 06 22 The study of average perceptual strength of five senses in the Persian language بررسی میانگین قدرت درکی حواس پنج گانه در زبان فارسی 155 190 7187 10.48311/lrr.2025.7187 FA شهلا شریفی دانشیار زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0001-8662-6335 نرجس بانو صبوری دانشیار زبانشناسی، گروه زبانشناسی و زبان های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 07 13 The purpose of this research is to determine the average perceptual strength of the five senses in the Persian language based on average perceptual strength hierarchy by Lynott and Connell (2009). To achieve this goal, (100) commonly used Persian sensory adjectives and (25) native Persian-speaking subjects were used to express their level of sensory perception of each adjective based on the 5-point Likert Scale. Also, (20) other subjects were asked to choose names for the given adjectives. These tests were carried out to answer these questions: what percentage of adjectives are exclusively attributed to one of the five senses, how much was the total score of each sense on the 5-point Likert Scale, and as overall which sense has the highest average perceptual strength؟ Also is the rate of collocations of names and adjectives of the same domain more than the collocations of nouns and adjectives of different domains, as Lynott and Connell believe? The results showed the average perceptual strength of the senses in Persian data is different from the findings of Lynott and Connell (2009) only in the position of the sense of hearing, also according to their findings, the sense of vision has the highest and the sense of smell has the lowest average perceptual strength among the five senses. In terms of collocation of names and adjectives, it was found that with a little consideration, Lynott and Connell’s idea about the larger number of the same-domain sensory name- adjective collocations can be accepted.<br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br> <span dir="RTL"><br><br>هدف از این پژوهش تعیین میانگین قدرت درکی حواس پنج­گانه در زبان فارسی بر اساس سلسله ­مرتبۀ میانگین قدرت درکی حواس لینوت و کانل(<span dir="LTR">2009</span>) است. برای رسیدن به این هدف از (100) صفت حسی پرکاربرد فارسی و (25) آزمودنی بومی فارسی­ زبان استفاده شد تا بر اساس لیکرت پنج­ گزینه ­ای میزان درک حسی خود را از هر صفت بیان کنند. همچنین از (20) آزمودنی دیگر خواسته شد برای صفات داده­شده اسم انتخاب کنند. این آزمون­ها برای پاسخ به این سوالات انجام شد: چند درصد از صفات منحصراً به یکی از حواس پنج­گانه نسبت داده شده­اند، امتیاز کلی هر حس از لیکرت پنج­امتیازی چند بوده است، و در نهایت میانگین قدرت درکی کدام حس بالاتر بوده است. همچنین آیا طبق نظر لینوت و کانل (2009) میزان هم­نشینی اسامی و صفات هم­حوزه بیش از اسامی و صفات غیرهم­ حوزه است. نتایج پژوهش نشان داد که میانگین قدرت درکی حواس در داده­ های فارسی تنها در جایگاه حس شنوایی با یافته­ های لینوت وکانل (<span dir="LTR">2009</span>) تفاوت دارد. همچنین منطبق بر یافته­ های ایشان، حس بینایی بیش­ترین و حس بویایی کم­ترین میانگین قدرت درکی را در میان حواس داراست. از نظر هم­نشینی اسامی و صفات نیز مشخص شد در سه حس بینایی، چشایی و شنوایی هم­نشینی­های هم­حوزه بیش از غیرهم­حوزه است؛ در حالی­که در مورد دو حس لامسه و بویایی این نظر صادق نیست، اما با توجه به تعداد بسیار کم هم­نشینی­های حس بویایی (دو مورد) و امکان نادیده گرفنن ان، بطور کلی می<span dir="LTR">­توان نظر لینوت وکانل را تأییدکرد. <br><br><br>[1] Lynott & Connell<br><br><br></span></span> https://lrr.modares.ac.ir/article_7187_1e932f24dc0aa4e7a6ac2beec387416d.pdf