دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 مقالات آماده انتشار 2025 07 13 Corpus-based analyzing of linguistic characteristics of contemporary Persian literary, scientific, news and legal registers تحلیل پیکره‌بنیاد مشخصات زبانی گونه‌های ادبی،علمی،خبری و اداری فارسی معاصر 7239 10.48311/lrr.2025.7239 FA محمد دهاقین دانشجو غلامحسین غلامحسین زاده استاد دانشگاه زینب صابرپور استاد دانشگاه Journal Article 2025 07 13 The use of statistical methods based on corpora in humanities and literature researches is expanding. These methods can be used in studies of stylistics, literary criticism and comparative literature. Finding the pattern of language changes in different language varieties and investigating the existence of similarities and differences of language in different linguistic contexts is very important from the point of view of linguistic knowledge. Our main problem in this research is that what are the lexical and syntactic differences between the four registers of the contemporary Persian language and how can they be analyzed and explained. For this purpose, four corpora of literary, news, scientific and legal languages ​​were created and labeled. Counting and statistics were done with the help of software programs and quantitative results were obtained. finally, these results were examined and analyzed based on situational context. The findings of this research showed that some linguistic features have significant differences in different registers. For example, the frequency of occurrence of verbs, pronouns and adverbs in the literary register and the frequency of occurrence of adjectives in the scientific register are clearly higher than other registers. Putting these characteristic features together can be a criterion for differentiating linguistic varieties. <span dir="RTL">استفاده از روش­های آماری مبتنی بر پیکره­ ها در پژوهش­های علوم انسانی و ادبیات رو به گسترش است. <span dir="RTL">این روش­ها در مطالعات سبک ­شناسی، نقد ادبی و ادبیات تطبیقی قابل استفاده هستند. یافتن الگوی تغییرات زبان در گونه ­های مختلف زبانی و بررسی وجود تشابه و تفاوت زبان در سیاق­ های مختلف زبانی از دید دانش زبان­ شناسی اهمیت زیادی دارد. مسئله اصلی ما در این پژوهش آن است که از جهت واژگانی و نحوی چه تفاوت­ هایی بین چهارگونه کاربردی(سیاق) زبان فارسی امروز وجود دارد و چگونه می ­توان آنها را تحلیل و تبیین کرد. برای این کار چهار پیکره از گونه ­های زبان ادبی، خبری، علمی و اداری ایجاد و برچسب ­گذاری شد. کار شمارش و آمارگیری به کمک برنامه ­های نرم ­افزاری انجام شد و نتایج کَمّی بدست آمد. در انتها این نتایج با کمک بافت موقعیتی، از دیدگاه سیاق بررسی و تحلیل شدند. یافته­ های این پژوهش، نشان می­ دهند که برخی ویژگی ­های زبانی در گونه ­های مختلف، تفاوت واضحی دارند. بعنوان مثال بسامد وقوع فعل­ها، ضمایر و قیدها در گونه ادبی و بسامد وقوع صفت­ها در گونه علمی بوضوح بیشتر از سایر گونه­ ها هستند. کنار هم قراردادن این ویژگی­ های شاخص می­ تواند معیاری برای تمایز گونه­ های زبانی باشد. </span></span>