دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 Pragmatic and Grammatical competence in Language Impairment: A Window onto Domain Specificity توانایی دستوری و کاربردشناختی در آسیب زبانی: دریچه ای به سوی بررسی حوزه ای بودن زبان 1 21 6478 FA حوریه احدی استادیار زبان شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران Journal Article The aim of present study is to assess modularity of language. To this end, we measured the ability of children with specific language impairment in pragmatic and grammar and compaired them with normal children. First we used narrative speech, language development and specific language impairment tests for diagnosis, then 6 children with specific language impairment were compared with 6 age-matched and 6 language-matched normal children in their grammar and pragmatics. Independent t-test, Man Whitney and Wilcox tests were used for analyzing data. It is shown that the children with SLI perform much lower their language-level with respect to grammatical properties (time agreement), but in pragmatic properties (reference) they don’t have meaningful differences. The result of this study shows that impairment in grammar beside good performance in pragmatic provides support for modularity of language. هدف پژوهش حاضر بررسی مستقل بودن توانایی­های زبانی در ذهن انسان است؛ بنابراین، در پژوهش حاضر، توانایی دستوری و کاربردشناسی کودکان مبتلا به آسیب ویژه زبانی را بررسی می‌شود تا از داده­های بالینی به­دست‌آمده برای تبیین نظریه حوزه­ای بودن زبان استفاده شود. در این مقاله، ابتدا آزمون آسیب ویژه زبانی، آزمون رشد زبان و نمونه گفتاری از شش کودک مبتلا به آسیب ویژه زبانی گرفته شد و با شش کودک همتای زبانی طبیعی و شش کودک همتای سنی طبیعی مقایسه گردید. سپس در داده­های به­دست‌آمده، مشخصه­های تصریفی و کاربردشناختی این کودکان بررسی شد. برای بررسی و تحلیل داده­ها از نرم‌افزارspss(16) ، برای توصیف داده­ها از آمار توصیفی و برای مقایسه نتایج بین گروه­ها از آزمون من­ویتنی، ویلکاکسون استفاده شد. با بررسی ویژگی­های تصریفی و کاربردشناختی (ارجاعی) در کودکان مبتلا، روشن شد که کودکان مبتلا ازنظر دستوری (تکواژهای تصریف زمانی) درمقایسه با همتایان سنی و زبانی ضعیف هستند؛ اما در ویژگی­های کاربردشناسی (ارجاعی) تفاوت معناداری بین گروه مبتلا و همتای زبانی یافت نشد. نتایج پژوهش­ همچنین نشان داد که باوجود آسیب دستوری در کودکان مبتلا به آسیب ویژه زبانی، کاربردشناسی آن‌ها سالم است که این مسئله حوزه­ای بودن زبان را تأیید می‌کند. https://lrr.modares.ac.ir/article_6478_6a1a681b16826ba2e48fedb229db3b65.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 Phonological metathesis: Intersection of phonology and sociology واج‌شناسی اجتماعی: بررسی موردی قلب واجی در زبان فارسی 21 37 6479 FA محمد رضا احمدخانی استادیار گروه زبان شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران عالیه کرد زعفرانلوکامبوزیا دانشیار گروه زبان شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران لیلا حاجی حسنلو کارشناس ارشد زبان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article Linguistic varieties are broadened by complexities of social relations. Among these, interaction of phonetic and social variables plays important role in linguistic varieties. The goal of this paper is to study the nature of phonological metathesis and its relation to social variables of age and education. The framework of this article is social phonology using analytic and field study methodology. In phonological analysis which was in optimality theory, it was determined that sonority sequence principle and syllable contact law are responsible for this process. In this research 110 words are pronounced by 56 individuals. In phonological account which was within optimality theory it was determined that sonority sequence principle and syllable contact law are main causes of this process. Also in this research the frequency of the consonants involved in the process is determined. Participants are classified according to age and education. Regarding the age of participant four groups have been chosen: 4-5, 6-7, 29-40 and 41-69, it means that educated, illiterate, mid education and academic. Results show that by the increase of age, the rate of metathesis decreases. Also by increase in education the rate of metathesis decreases. تنوعات زبانی همواره با پیچیدگی روابط اجتماعی گسترده­تر می­شوند. در این میان، تعامل عوامل آوایی و اجتماعی در تنوعات زبانی نقش فراوانی دارند. هدف مقاله حاضر بررسی ماهیت فرآیند قلب واجی و رابطه آن با عوامل اجتماعی سن و تحصیلات است. چارچوب این مقاله واج‌شناسی اجتماعی و واج‌شناسی بهینگی و روش تحقیق تحلیلی و میدانی است. در این تحقیق، 56 آزمودنی 110 واژه را تلفظ کردند. در تحلیل واج‌شناسی که درقالب نظریه بهینگی است، مشخص شد که اصل آرایش رسایی و قانون برخورد هجایی عوامل ایجاد این فرآیند در زبان فارسی هستند. همچنین، ترتیب همخوان‌های دخیل در این فرآیند مشخص شدند. آزمودنی‌ها با توجه به متغیر سن در چهار گروه سنی 4-5 سال، 6-7 سال، 29-40 سال و 41-69 سال و نیز با توجه به متغیر تحصیلات در سه گروه بی‌سواد، با تحصیلات متوسط و دارای تحصیلات دانشگاهی، تقسیم‌بندی شدند. نتایج نشان دادند که با افزایش سن، وقوع فرآیند قلب کاهش می­یابد. همچنین، با توجه به متغیر تحصیلات مشخص شد که با افزایش تحصیلات نیز از میزان وقوع این فرآیند کاسته می‌شود. https://lrr.modares.ac.ir/article_6479_0a716fe8c7745e51a3185fc8be6ca23a.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 The analysis of Non-structural Cohesion in a Sonnet by Hafiz بررسی انسجام غیرساختاری در غزلی از حافظ 39 57 6480 FA مسعود آلگونه جونقانی استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article One of the prevalent questions in the realm of Persian sonnet is related to its cohesion. The present article, using Halliday and Hassan's systemic-functional approach to cohesion, tries to analyze and describe the presence of cohesion in Persian sonnet. Henceforth, after using their proposed model in cohesion, defining the principles of non-structural cohesion and differentiating it from the structural cohesion, this article takes on a descriptive approach towards the analysis of a sonnet by Hafiz. Accordingly, this article tries to analyze the ways in which cohesion comes to existence in a sonnet by Hafiz, and at the same time provide the reader with a methodology for analyzing non-structural cohesion in Persian sonnets. However, the author proposes three new-found principles which could be of high importance in such a model, that is, epithet, and figurative connectedness in contiguity axis as well as similarity axis. یکی از مباحثی که همواره در بحث ساختار غزل مطرح می‌شود، موضوع بود یا نبود انسجام در غزل است. در پژوهش حاضر، کوشیدیم با به‌کارگیری رویکرد زبان‌شناسی نقش‌گرا و براساس الگوی هلیدی و حسن، انسجام غیرساختاری در غزل را بررسی و تحلیل کنیم؛ ازاین‌رو، پس از استخدام این الگو، تبیین اصول انسجام غیر‌ساختاری و تفکیک آن از انسجام ساختاری، تلاش کردیم براساس غزلی از حافظ، موضوع انسجام را توصیف و تبیین کنیم. هدف ما در این مقاله این است که علاوه‌بر بررسی نحوۀ شکل‌گیری انسجام در غزلی از حافظ، به‌طور کلی روشی برای پژوهش دربارۀ انسجام غیرساختاری در غزل را ارائه کنیم. شیوۀ توصیفی به‌کاررفته در این پژوهش، مبتنی‌بر الگوی مذکور است؛ با این حال، کوشیدیم با طرح سه نکتۀ نویافته با عنوان «بَرنام»، «اشتراک مجازی در محور مشابهت» و «اشتراک مجازی در محور مجاورت»، نکته‌ای هرچند مختصر را به روش‌شناسی پژوهش در این حوزه بیفزاییم. https://lrr.modares.ac.ir/article_6480_62da5a6d47be0029801ba74a17e47e1a.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 Semantic Analysis of Prepositions wæl, tɑ & ærɑ in Gurani Kurdish within the Cognitive Perspective بررسی معنایی سه حرف اضافۀ wæl، tɑ و ærɑ در کردی گورانی ازدیدگاه شناختی 59 80 6481 FA پارسا بامشادی دانشجوی دکتری زبان شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران جواد بامشادی کارشناس ارشد زبان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران شادی انصاریان کارشناس ارشد زبان شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Journal Article The present research explores the “wæl”, “tɑ” and “ærɑ” prepositions in Gurani Kurdish within the framework of cognitive semantics. One of the recent models in semantic analysis of prepositions is Principled polysemy model (Tyler & Evans, 2001, 2003; Evans & Tyler, 2004a, 2004b; Evans, 2004, 2005, 2006) that suggests explicit and applicable criteria for determining the distinct senses as well as the primary sense of prepositions. We aim to analyze the semantics of three mentioned prepositions, to determine their distinct senses and primary sense, and to represent their semantic networks. The results suggest that the primary sense of “wæl” is “companionship” and its semantic network contains 9 distinct senses and 2 clusters of senses. The primary sense of “tɑ” is “ending” and its semantic network contains 4 distinct senses and 1 cluster of senses. The primary sense of “ærɑ” is “for and sake” and its semantic network contains 4 distinct senses and 1 cluster of senses. در پژوهش پیش­رو، سه حرف اضافۀ مکانی wæl، tɑ و ærɑ از گویش کردی گورانی را ازدیدگاه معناشناسی شناختی بررسی می‌کنیم. یکی از تازه­ترین الگوهای مطرح‌شده در بررسی معنایی حروف اضافه، الگوی چندمعنایی سامان­مند (تایلر و ایوانز، 2001، 2003؛ ایوانز و تایلر، a2004، b2004؛ ایوانز، 2004، 2005، 2006) است که معیارهای کاربردی و روشنی را برای شناسایی معنا­های مجزا و معنای اولیۀ حروف اضافه پیشنهاد می­دهد. هدف ما این است که با بهره­گیری از این الگو، سه حرف اضافۀ نام‌برده را واکاوی معنایی کنیم و پس از شناسایی معناهای مجزا و معنای اولیۀ هریک از آن‌ها، شبکۀ معنایی آن را رسم نماییم. یافته­های پژوهش نشان می‌دهند که معنای اولیۀ wæl «همراهی» است و در شبکۀ معنایی آن نه معنای مجزا و دو خوشۀ معنایی وجود دارد، معنای اولیۀ tɑ «پایان» است و در شبکۀ معنایی آن چهار معنای مجزا دیده می­شود و معنای اولیۀ ærɑ «برای و به‌خاطر» است و شبکۀ معنایی آن دارای چهار معنای مجزا و یک خوشۀ معنایی است. https://lrr.modares.ac.ir/article_6481_959ab9a0695c467e7caf75431a872e5c.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 Critical Discourse Analysis: Arabic to Persian Translation کاربرد تحلیل گفتمان انتقادی در ترجمه از عربی به فارسی 81 101 6482 FA فرشید ترکاشوند استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران Journal Article Unlike text-based reading, discourse analysis considers all effective elements in the meaning of the text. In addition to linguistic aspects of the text, situational context, and metalanguage in general are also taken into account. In terms of critical perspective, it studies ideology and power relations as leading elements of the text. Such an approach prepares the way to a comprehensive understanding of the text to the translator. In this regard, the present paper aims to employ a reference- analysis of critical analysis discourse in translating Arabic texts into Persian. Thus, with the assumptions of the deficiency of the text-based reading, the practicality of critical discourse analysis in transferring the hidden parts of the text has been sought. By analyzing and translating some contemporary Arabic texts, the paper has tried to prove the above assumptions. In conclusion, it can be noticed that in addition to highlighting the situational aspects of the text, the presented ideology directs the text. Considering the meanings of hypertextuality, the translator has organized the target text with an appropriate style. رویکرد گفتمانی برخلاف نگرش متن‌محور، به همه عوامل مؤثر در شکل­گیری معنا در متن توجه می‌کند و علاوه‌بر جنبه‌های زبانی متن، بافت موقعیتی و درکل فرازبان را نیز درنظر می‌گیرد. در نوع انتقادی این رویکرد، به ایدئولوژی و روابط قدرت به‌عنوان عامل جهت‌دهنده به متن توجه می‌شود. چنین رویکردی، برخلاف نگرش جزئی‌نگر متن‌محور، شناختی همه‌جانبه از متن به مترجم می‌دهد. بر این اساس، نگارنده در مقاله حاضر، کوشیده با روش استنادی-تحلیلی کاربرد رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی در ترجمه متون عربی به فارسی را تبیین کند؛ بنابراین، با فرضیه اصلی عدم کارآمدی نگرش متن‌مدار و کارآیی تحلیل گفتمان انتقادی در انتقال جنبه‌های پنهان متن، مطلب را دنبال کرده و با تحلیل و ترجمه نمونه‌هایی از متون معاصر عربی، کوشیده است فرضیه را ثابت کند. درپایان، این نتیجه کلی حاصل شده است که از رهگذر تحلیل گفتمان انتقادی، علاوه‌بر روشن شدن جنبه‌های کاربردشناختی متن و به‌ویژه بافت موقعیتی آن، ایدئولوژی موجود در متن به‌عنوان عامل جهت‌دهنده کلی آن نیز آشکار می‌شود و مترجم با درنظر گرفتن معانی فرامتنی، متن مقصد را با به‌کارگیری سبک متناسب سامان می‌دهد. https://lrr.modares.ac.ir/article_6482_889091ff744069cab08dc605d162a8d3.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 Textual Arrangement of Begging Notes on Exam Papers: A Study of Gāms (Moves) and Gāmaks (Steps) بررسی چینش متن التماس‌نامه‌های برگه‌های امتحانی: مطالعه گام‌ها و گامک‌ها 103 123 6483 FA فرهاد ساسانی دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران نینا حسینی کیونانی کارشناس ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران Journal Article The study of the unit of text and textual arrangement, especially from communicative viewpoint, is of high importance, but in comparison to units of sentence and the smaller ones is rarely studied. Thus, this paper explores this subject, studying a linguistic genre. We, therefore, examine notes written by Kermanshahi Azad university students at the end of their exam papers, called “begging note”, to get a better score. The sample included 25 students’ notes written by University students, and 25 students’ notes of sophomore and junior boys’ high-schoolers in their exam papers. Thus, description of patterns of the begging notes according to textual arrangements of gāms (moves) and gāmaks (steps) were analyzed. The aim was to find different patterns of moves and steps arrangement (sub-moves) in the notes, based on Biber, Connor and Upton idea’s (2007) and Sasani and Yazdani (1392); particularly, the notes were divided into different moves to show maximum and minimum moves. Data analysis revealed that the notes had 4 moves: opening, request, reason, and ending. Move arrangements were compared in two groups. In short, it was found that both groups had the maximal 4-move arrangement, and the minimal 2-move arrangement, but the frequency use of moves in each group was different, as in the high-schoolers’ group, and "request"’ move had the most frequency and in university students "ending" move had the least one. The pattern study of moves, 4-move discrete arrangement was the most used pattern, and also 2-move arrangement was the least used in the two groups. با اینکه بررسی واحد متن در زبان و چینش متن و به تعبیری نحو متن، به‌ویژه ازجنبه ارتباطی، از اهمیت بسیاری برخوردار است، واحد متن درمقایسه با واحدهای جمله و کوچک‌تر از آن، کمتر بررسی شده است. در این جُستار کوشیدیم با مطالعه یکی از ژانرهای زبانی خاص، این موضوع را بررسی کنیم؛ بنابراین، یادداشت‌های دانش‌آموزان و دانشجویان کرمانشاهی در پایان برگه‌های امتحانی برای کسب نمره بیشتر را که در اینجا «التماس‌نامه» می‌نامیم، به‌طور مقایسه‌ای بررسی کردیم. داده‌های پژوهش شامل یادداشت‌های 25 دانشجوی دانشگاه آزاد واحد کرمانشاه در پایان برگه‌های امتحانی و 25 یادداشت از دانش‌آموزان پسر سال‌های دوم و سوم دبیرستان شهر کرمانشاه در سال 1389 است. التماس‌نامه‌ها را براساس ساختارهای چینش گام‌ها و گامک‌ها بررسی کردیم. هدف از این بررسی، یافتن الگوهای مختلف چینش گام‌ها و گامک‌ها (گام‌های فرعی) طبق دیدگاه بایبر، کارنر و اٌپتون (2007) و ساسانی و یزدانی (1392) است؛ به سخن دیگر، اینکه هر التماس‌نامه دربرگیرنده چه گام‌هایی است و بیشترین و کمترین گام‌ها به چه گروهی‌ تعلق دارند. نتایج نشان می‌دهند این یادداشت‌ها به‌طور کلی شامل چهار گام «تعارف آغازین»، «درخواست»، «دلیل» و «تعارف پایانی» هستند. به‌طور خلاصه، در هردو گروه یادداشت‌های دانش‌آموزان و دانشجویان، حداکثر چینش چهارگامی و حداقل دوگامی دیده می‌شود. با این حال، بسامد کاربرد گام‌ها در هر گروه متفاوت است؛ به‌گونه‌ای که در گروه دانش‌آموزان، گام «درخواست» بیشترین فراوانی و در گروه دانشجویان، گام «تعارف پایانی» کمترین فراوانی را دارد. در بررسی الگوی گام‌ها، چینش چهارگامی گسسته در هردو گروه از بقیه الگوها پرکاربردتر است و چینش دوگامی دربین الگوها کم‌کاربردترین به‌شمار می‌رود. https://lrr.modares.ac.ir/article_6483_4559912e7a94a9c32b09d894f2bc3c82.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 The description and Analysis of Pronominal Clitics in Behbahani Dialect of Persian بررسی و توصیف واژه بست های ضمیری در گویش بهبهنی 125 147 6484 FA شهلا شریفی دانشیار زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران زهرا حامدی شیروان دانشجوی دکتری زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران شهلا شریفی دانشیار زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران محمود الیاسی استادیار زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article In this Paper we analyze the pronominal Clitics of Behbahani - a Dialect of Persian – their function and their placement in the sentence. It is shown that pronominal Clitics of Behbahani have four functions, namely subject, direct or indirect object and possessive. Here, we show that subject Clitics have 15 functions in the sentence which is fully discussed in the paper. Direct object Clitics select the following elements as their hosts: the prefix of the imperative verb, the verb prefix in prefixed verbs, the non – verbal part of the compound verb, the prefix showing continuity, the verb and the negating prefix. The hosts of indirect object Clitics are the direct object and the continuity prefix. Possessive Clitics can also choose subject, direct object and the complement as their host. In terms of the grammatical category the host can be a verb, noun, adjective, personal pronoun, Demonstrative, ambiguous pronoun, Clitics, preposition, interrogative pronoun, plural suffix, and RA Ezafe marker in Persian. The dominant position of the Clitics in this dialect is the second position; known as wackernagel position – that is after the first word or the first constituent in the clause. The main point of difference and dissociation between Behbahani and Standard Persian is the subject Clitics; Since there are not such elements as subject Clitics in Standard Persian, but as is seen in the paper, Behbahani has a rich collection of these elements. در این مقاله به بررسی واژه­بست­های ضمیری در گویش بهبهانی و نقش آنها در گروه و جمله پرداخته می­شود. واژه­بست­های ضمیری در گویش بهبهانی دارای چهار نقش فاعلی، مفعولی صریح، مفعولی غیر صریح و اضافی می­باشند. در این مقاله نشان داده می­شود که واژه­بست­های فاعلی دارای پانزده میزبان ـ از نظر نقش دستوری ـ در این گویش می­باشند که به تفصیل در مقاله به این امر پرداخته شده است. میزبان­های واژه­بست­های مفعولی صریح عبارت­اند از پیشوند امری یا پیشوند فعل پیشوندی، جزء غیر فعلی فعل مرکب، پیشوند استمراری، فعل و پیشوند نفی. میزبان واژه­بست­های مفعولی غیر صریح، مفعول صریح و پیشوند استمراری می­باشند. واژه­بست­های اضافی نیز میزبان­هایی از نوع فاعل، مفعول صریح و متمم دارند. از نظر مقوله­ فعل، اسم، صفت، ضمیر(شخصی و اشاری، مبهم)، واژه­بست، حرف اضافه، ضمیر پرسشی، پسوند تصریفی جمع و حرف نشانه­ی «را» به عنوان میزبان عمل می­کنند. از نظر جایگاه تمایل غالب واژه­بست­های این گویش ، به ظهور در جایگاه دوم ـ پس از اولین واژه یا پس از اولین سازه در بند ـ می­باشد. همچنین یکی از تفاوت­های اصلی و نقطه­ی افتراق بین گویش بهبهانی و فارسی معاصر واژه­بست­های فاعلی می­باشند؛ چرا که در فارسی معیار عنصری تحت عنوان واژه­بست فاعلی وجود ندارد، درحالی که در بهبهانی نظامی غنی از این واژه­بست­ها با میزبان­های متنوع وجود دارد. https://lrr.modares.ac.ir/article_6484_cfa45151ccad6bf11ea146ed563f2119.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 A Comparison between Intra lingual Semantic Relations of Nouns in Fars Net, Euro Net and Princeton Word Net مقایسه روابط معنایی درون‌زبانی اسامی در فارس‌نت، یورونت و وردنت پرینستون 149 173 6485 FA اکبر حسابی استادیار زبان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article This study is an attempt to compare the intralingual semantic relations among nouns in three WordNets: FarsNet, EuroNet and Princeton WordNet. For this purpose, first the structure of WordNet was introduced and then the relations among the noun syn sets in each WordNet were discussed. This study is a descriptive comparative one and tries to answer these questions: is there any difference between these WordNets with regard to the type and number of relations? If there is any difference, what is the reason? The result of the comparison indicated that some specific relations create the skeleton of these WordNets and these relations were common between them but there were other relations that increase the information about the synsets and as a result could add to the natural language processing capability of these tools. Although adding relations can increase the capabilities, too many relations have a negative effect on their computational ability and this is the reason of choosing a restricted number of relations in FarsNet. This finding can be used in building other WordNets including special WordNets. در این پژوهش، روابط معنایی درون‌زبانی اسامی در سه شبکه واژگانی فارس‌نت، یورونت و وردنت پرینستون را مقایسه کرده‌ایم. برای این منظور، ابتدا شبکه واژگانی و روابط موجود بین واحدهای سازنده آن و سپس روابط معنایی موجود بین دسته‌های هم‌معنای اسم در شبکه واژگانی را معرفی کردیم. در این پژوهش، می‌کوشیم به این سؤالات پاسخ دهیم که آیا تفاوتی ازلحاظ نوع و تعداد روابط بین این سه شبکه واژگانی وجود دارد و درصورت وجود تفاوت، علت آن چیست. پژوهش حاضر پژوهشی توصیفی-تطبیقی است و نتایج مقایسه نشان داد که با اینکه چند رابطه محدود استخوان‌بندی این سه شبکه واژگانی را شکل می‌دهند و بین این سه شبکه مشترک هستند، روابط دیگری وجود دارند که بر اطلاعات موجود بین دسته‌های هم‌معنا و درنتیجه بر قدرت و کارایی این ابزارها در پردازش زبان طبیعی می‌افزایند؛ هرچند بیش‌ازحد بودن آن‌ها خود به کاهش توانایی محاسباتی منجر می‌شود و به همین دلیل در فارس‌نت، تعداد روابط متعادل‌تر انتخاب شده است. یافته‌های این پژوهش در ساخت شبکه‌های واژگانی دیگر، ازجمله شبکه‌های واژگانی تخصصی، به‌کار می‌رود. https://lrr.modares.ac.ir/article_6485_263fc48aae39f219b4c71d9d4bb4aed2.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 Code and modality: Two distinguishing factors in the stylistic discourse analysis of NaserKhosro's odes رمزگان و وجه: دو عامل متمایزکننده در سبک شناسی گفتمانی قصاید ناصرخسرو 175 193 6486 FA فهیمه خراسانی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران غلامحسین غلامحسین زاده دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس مریم حسینی استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه الزهر (س)، تهران، ایران محمد سعیدی مهر استاد فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article In the framework of stylistic discourse analysis, literature is a container to express ideas and concepts which are not only relevant to their creator, but also they are in connection with the context in which the text is produced. Yet, literature is the product of discourse where it is developed and all factors like environment, context, cultural issues and dominant ideology of the period in which the specific text is generated affect the growth and visibility of it. In Persian literature, Khorasani style is the product of discourse that its dominant face is full of philosophical thoughts and particularly rationality. This period is influenced by rational thoughts and intellectuality and NaserKhosro's poems, as one of well- known and effective poets and one of the most noticeable representatives of 5th century literature, is regarded as a dominant sample of this conceptual indicators. Notable point in his poems is the influence of philosophical and religious thoughts, so that a large part of his odes court was devoted to this subject matter. In stylistic layered analysis of this poet's odes, dominant and cultural discourse of Khorasani period in which frequency of philosophical and logical subjects are notable shows specific style of the poet. In this study, based on stylistic layer analysis, in order to specify appearance of dominant- intellectual and cultural discourse of the period in the light of lexical and syntactic style, two layers of vocabulary and syntax of a number of his odes' court are analyzed. در سبک‌شناسی گفتمانی، ادبیات ظرفی است برای بیان اندیشه­ها و عقایدی که فقط به پدیدآورنده آن مربوط نیستند؛ بلکه با محیط و بافتی ارتباط دارند که متن مورد نظر در آن تولید شده است. با این وصف، ادبیات محصول گفتمانی است که در آن بالیده است و محیط، بافت، مسائل فرهنگی و ایدئولوژی مسلط بر دورانی که مولد آن متن خاص است، همگی در رشد و پیدایی آن تأثیرگذار هستند. در ادبیات فارسی، سبک خراسانی محصول گفتمانی است که وجه غالب آن وفور اندیشه­های فلسفی و به‌ویژه خردگرایی است. این دوره با نفوذ اندیشه­های عقلانی و خردورزی همراه است و اشعار ناصرخسرو به‌عنوان یکی از شاعران شاخص و تأثیرگذار و یکی از نمایندگان برجسته ادبیات قرن پنجم، نمونه برجسته­ای از این شاخصه­های فکری محسوب می­شود. نکته قابل توجه در اشعار این شاعر، نفوذ اندیشه­های فلسفی و دینی است؛ به‌طوری که بخش اعظمی از دیوان قصاید او به این مضامین اختصاص داده شده است. در سبک­شناسی لایه­ای قصاید ناصرخسرو، با توجه به وفور مضامین فلسفی و دینی، می­توان سبک خاص این شاعر را تبیین کرد و به این نکته دست یافت که آثار این شاعر نتیجه گفتمان غالب فرهنگی دوره سبک خراسانی بوده که بسامد مفاهیم فلسفی و عقلانی در آن کاملاً چشمگیر است. در این پژوهش، با تکیه بر سبک­شناسی لایه­ای، دو لایه واژگانی و نحوی در تعدادی از قصاید دیوان وی بررسی می­شود تا روشن شود که گفتمان غالب فکری و فرهنگی آن دوره، در نوع سبک واژگانی و نحوی این آثار چه نمودی داشته است. هدف این پژوهش دست یافتن به رمزگان­های مسلط قصاید ناصرخسرو به‌منظور تبیین تأثیر شرایط گفتمانی بر آن‌ها است؛ بنابراین، با بررسی لایه واژگانی، رمزگان­های این قصاید ارائه خواهند شد. این پژوهش در لایه نحوی و بررسی وجوه به‌کاررفته در قصاید مذکور نیز به‌دنبال همین تأثیر است و طبق این بررسی روشن می‌شود که رمزگان­های برجسته اشعار ناصرخسرو و همچنین وجوه به‌کاررفته در آن‌ها تحت‌تأثیر گفتمان فرهنگی عقلانی و خردگرایی دوران مؤلف است. https://lrr.modares.ac.ir/article_6486_6affee954d76859baa2800e1c49e2c5d.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 A Study in role of discourse separation and connection in Hafez Narrative lyrics (Semiotic-Semantic Approach) بررسی نقش گسست و پیوست در زنجیره گفتمانی غزل‌های روایی حافظ: رویکرد نشانه‌-معناشناسی 195 216 6487 FA الهام سیدان استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article Hafez poems have complex and depth aspects. According to this feature everyone analysis the semantic structure of his poems differently. Structural study of Hafez narrative lyrics shows that not only different verses of lyric are not separate and disconnected but appear in a continuous and dynamic chain. Semantic integration of these lyrics and narrative structure of it provide the strong basis for semiotic study. For a better understanding of internal relations of narrative lyrics and its continuity and discontinuity, it is necessary to pay attention to the structure of narrative. The most widely used type of discourse in these poems is cognitive discourse, however sometimes the interaction between cognitive and emotional discourse is established in lyrics. In this way, Hafez destroys the common cognitions and suggest new and uncommon cognitions that are apparently against Islamic law and thereby criticizes the hypocrites of time and invites them to passion and drunkenness. In narrative lyrics, Cognition is associated with discourse discontinuity. The discourse of these lyric supports the integration of verses is established until the end of poem. So in this article we will survey the structure of Hafez Narrative lyrics and discourse discontinuity and continuity. با توجه به ابعاد عمیق و پیچیده شعر حافظ، تاکنون تحلیل‌های متفاوتی درباب ساخت معنایی غزلیات او مطرح شده است. با بررسی ساختاری غزل-روایت‌های حافظ روشن می‌شود که ابیات مختلف یک غزل گسسته و جدا از هم نیستند؛ بلکه در یک زنجیره پیوستاری و پویا نمود می‌یابند. انسجام معنایی این دسته از غزلیات و ساخت روایی آن‌ها زمینه را برای تحلیل نشانه-معناشناسانه آن‌ها فراهم می‌کند. برای شناخت بهتر مناسبات درونی غزل‌-روایت‌ها و تبیین گسست‌ها و پیوست‌های درونی آن‌ها، توجه به ساختار روایت‌ ضروری به‌نظر می‌رسد. گفتمان شناختی پرکاربردترین نوع گفتمان در این دسته از غزلیات است. تحقق بعد شناختی در غزل‌های روایی حافظ با بسط گفتمانی همراه است. حضور شخصیت‌هایی همچون پیر مغان، رند، ساقی، مغبچه و ... زمینه ایجاد گسست‌های عاملی را فراهم می‌کند. انفصال‌های زمانی (با کاربرد فعل گذشته یا قیودی مانند دوش، نیم‌شب و ...) و مکانی (مسجد، صومعه، میخانه، خرابات و ... ) نیز در این دسته از غزلیات، فرآیند معناسازی را پیش می‌برند. البته در بسیاری از موارد، گسست‌های شناخت‌محور با گونه احساسی همراه می‌شوند. در این دسته از غزلیات، حضور جسمانی معشوق جریانی حسی-ادراکی را به‌دنبال دارد که شوشگر را با جریانی از احساسات مواجه می‌کند و با این وصف، تعامل پایداری بین گونه‌های شناختی و عاطفی در غزل برقرار می‌شود. با درنظر گرفتن زیرساخت ابیات و گذشت از گسست‌های شناخت‌محور، روایت درنهایت به یک صورت پیوستاری می‌رسد و این گسست‌ها خللی در انسجام معنایی شعر ایجاد نمی‌کنند. https://lrr.modares.ac.ir/article_6487_d5b3d8dadd770c460b1cde910a711987.pdf

دانشگاه تربیت مدرس جستارهای زبانی 2322-3081 7 4 2016 09 22 A Study of Analysis Levels Function in Critical Approach to Discourse Analysis: The Case Study of A Separation بررسی کارکرد سطوح تحلیل در رویکرد انتقادی به تحلیل گفتمان: مطالعه موردی فیلم جدایی نادر از سیمین 217 233 6488 FA فروغ کاظمی استادیار زبان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران امینه سلمانی سیاه بلاش دانشجوی کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران Journal Article This article has studied the function of analysis levels in critical approach to discourse analysis according to Furlough's view inA Separation, by studying power, Culture and cultural believes inferring to the role and place of mythical texts such as holy book in discoursal solution. This article specifically studied the role of lying in disrupting relationships and conative norms and showed that sequential lies create an unsafe space that because of its intense consequences changes into a critical space. In the bed of the movie, subjects try to solve the existing crisis, using cultural believes, antagonism and persuasion. In such atmosphere that subject's discoursal conflicts are loaded with the lack of power balance, the only scape from the crisis is returning to meta-myth, a meta-belief that cause the asthmatic atmosphere to be adjusted and peaceful. It clarifies the relationship between culture and myth with discourse resolution. The research method in this article is analytic and analysis units are sequences and in fact sentences or dialogues have been used in A Separation. در پژوهش حاضر،کارکرد سطوح تحلیل در رویکرد انتقادی به تحلیل گفتمان را ازمنظر فرکلاف در فیلم جدایی نادر از سیمین مطالعه می‌کنیم و با بررسی روابط قدرت، فرهنگ و باورهای فرهنگی، نقش و جایگاه متون اسطوره‌ای، همچون کتاب مقدس را در گشایش گفتمانی بررسی می‌نماییم. در این مقاله، مشخصاً نقش دروغ در برهم ریختن روابط و هنجارهای کنشی را بررسی می‌کنیم و نشان می‌دهیم که دروغ‌های متوالی درطول روایت فضایی ناامن را به‌وجود می‌آورند که به‌دلیل نتایج تنش‌بارآن، به فضایی بحرانزا تبدیل می‌شود. در بستر فیلم، سوژه‌ها با استفاده از باورهای فرهنگی، غیریّت­سازی و اقناع برای حل بحران‌های موجود در تلاش هستند. در چنین فضایی که عدم توازن قدرت در منازعات گفتمانی سوژه‌های آن موج می‌زند، بازگشت به فرااسطوره و فراباور تنها راه گریز از بحران است که سبب می‌شود فضای آسمیک ایجادشده تعدیل و آرام شود. این‌گونه، ارتباط فرهنگ و اسطوره با گشایش گفتمانی مشخص می‌شود. روش پژوهش در این مقاله تحلیلی است و واحد تحلیل، سکانس­های فیلم و جمله­ ها یا دیالوگ‌های به‌کاررفته در فیلم یادشده هستند. https://lrr.modares.ac.ir/article_6488_d9fea4ca7e4a74c318ec27c1deb0796c.pdf