دوره 11، شماره 6 - ( 1399 )                   جلد 11 شماره 6 صفحات 68-35 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Diyanati M, Rezaei H, Rafie A. Persian Endocentric Compounds: Simple or Complex Conceptual Structures?. LRR. 2021; 11 (6) :35-68
URL: http://lrr.modares.ac.ir/article-14-26734-fa.html
دیانتی معصومه، رضائی حدائق، رفیعی عادل. واژه‌های مرکب درون‌مرکز زبان فارسی: ساخت‌های مفهومی ساده یا پیچیده. جستارهای زبانی. 1399; 11 (6) :68-35

URL: http://lrr.modares.ac.ir/article-14-26734-fa.html


1- دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2- استادیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. ، hadaeghrezaei@fgn.ui.ac.ir
3- استادیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده:   (1286 مشاهده)
در تعدادی از پژوهش‌‌های زبان‌شناختیِ متمرکز بر واژه‌های مرکب این مسئله اذعان ‌شده‌ است که واژه‌های مرکب درون‌مرکز به­‌دلیل وجود عنصر هسته ترکیب‌پذیرند و شفافیت‌ معنایی دارند. با مفروض قرار دادن ادعای فوق، پژوهش حاضر بر آن است تا با تمرکز بر بُعد معنایی واژه‌های مرکب درون‌مرکز زبان فارسی نشان ‌دهد که چگونه در برخی از واژه‌های مرکب درون‌مرکز وجود عنصر هسته الزاماً به ‌معنی ترکیب‌پذیری ‌معنایی و سادگی ساختار مفهومی این واژه‌ها نیست و واژه‌های مرکبی که طبق تعریف درون‌مرکز تلقی‌ می‌شود، به­‌لحاظ پیچیدگی ساختار مفهومی تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. به ‌این منظور، با استناد به ادعای برخی زبان‌شناسان شناختی مبنی‌ بر قابلیت نظریۀ آمیختگی مفهومی در تبیین ساخت ‌معنای واژه‌های مرکب، از ابزارها و مفاهیم این نظریه بهره‌‌ گرفته‌ شد و فرایند مفهوم‌پروری در تعدادی اسم‌ مرکب درون‌مرکزِ اسم ـ اسم زبان فارسی تحلیل‌ گردید. تحلیل‌ها نشان ‌می‌دهد که هرچند برخی واژه‌های مرکب درون‌مرکز نمونه‌‌های بارز ترکیب‌پذیری‌ معنایی هستند و شبکه‌های انضمامی ساده را فعال ‌می‌سازند، واژه‌های مرکب درون‌مرکزی نیز وجود دارند که به‌ لحاظ معنایی شفاف و ترکیب‌پذیر نیستند. در این واژه‌‌ها علیرغم وجود عنصر هسته، متأثر از عملکرد مجاز یا استعاره تصویری بر روی جزء توصیف‌کننده، فرایند ساخت ‌معنا شبکه‌ای تک‌ساحتی را برمی‌انگیزاند که هرچند به پیچیدگی شبکه‌‌های انضمامی دوساحتی نیست، سادگی و ترکیب‌پذیری معنایی شبکه‌های ساده را نیز نشان ‌نمی‌دهد. این نتیجه تلویحاً مؤید آن است که تمام واژه‌هایی که بر مبنای تعریف، درون‌مرکز تشخیص ‌‌داده ‌می‌شوند، ساختار مفهومی یکسانی ندارند.
 
 
متن کامل [PDF 661 kb]   (637 دریافت)    
نوع مقاله: مقالات علمی پژوهشی | موضوع مقاله: زبان‌شناسی
انتشار: 1399/11/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.