دوره 12، شماره 6 - ( 1400 )                   جلد 12 شماره 6 صفحات 298-271 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Birjandi S, Shajari R, Fouladi A, Rasulnia A H. The Typology of Formulaic Speech in Charand o' Parand of Dehkhoda. LRR. 2022; 12 (6) :271-298
URL: http://lrr.modares.ac.ir/article-14-39989-fa.html
بیرجندی سعیده، شجری رضا، فولادی علی رضا، رسول نیا امیر حسین. گونه‌شناسی گفتارهای قالبی در چرند و پرند دهخدا. جستارهای زبانی. 1400; 12 (6) :298-271

URL: http://lrr.modares.ac.ir/article-14-39989-fa.html


1- دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کاشان، پردیس خواهران، کاشان، ایران. ، birjandi@grad.Kashanu.ac.ir
2- دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
3- استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، کاشان. ایران
چکیده:   (997 مشاهده)
گفتار قالبی‌شده بخشی از یک زبان است که می‌تواند حامل معانی و مصادیق متعددی باشد. گفتارهای قالبی‌شده معمولاً به‌صورت ضرب‌المثل، کنایه، اصطلاحات ‌و زبان‌زدها و بیشتر در زبان محاوره‌ به‌کار می‌روند و نقش مؤثری در ارتباط‌های اجتماعی و گسترش زبان از لحاظ ساختاری و مفهومی دارند و بخشی از هویت، فرهنگ و تاریخ هر جامعه هستند که شناخت آن‌ها موجب شناخت بهتر فرهنگ، زیرساخت‌ها و تحولات زبانی هر جامعه زبانی می‌شود و تحلیل آن‌ها در یک متن نیز موجب شناخت بهتر زوایای پنهان و سبک آن متن می‌شود. در مقالات دهخدا، گونه‌های مختلفی از گفتارهای قالبی وجود دارد که در بطن هر یک از آن‌ها، مفاهیم عمیق اجتماعی، فرهنگی و زبانی نهفته است که شناخت آن‌ها به شناخت سبک و زبان مقالات دهخدا و جامعۀ روزگار او کمک می‌کند. هدف از پژوهش حاضر که با روش کیفی (تحلیلی ـ توصیفی) انجام می‌شود، تحلیل و بازشناسی گونه‌های قالبی‌شده در چرندوپرند دهخدا در سه دسته ضرب‌المثل، کنایه، اصطلاحات‌ و زبان‌زدهاست. این پژوهش به منظور بررسی کاربرد این ساخت‌ها در چرندوپرند و تأثیر آن‌ها بر زبان و سبک این مقالات انجام می‌شود. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که دهخدا با استفاده از این ساخت‌های قالبی، اوضاع و شرایط جامعۀ خود را ترسیم کرده و مطالبش را با سرعت و در عین حال به‌صورت  فشرده و عمیق به مخاطب منتقل کرده است. استفاده از این ساخت‌ها موجب شده تا نثر چرندوپرند به زبان محاوره‌ای نزدیک شود. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که اصطلاحات ‌و زبان‌زدها (220 مورد)، کنایه (81 مورد) و ضرب‌المثل (51 مورد)، به ترتیب پرکاربردترین گونه‌های ساخت‌های قالبی در مقالات دهخدا هستند.
متن کامل [PDF 484 kb]   (114 دریافت)    
نوع مقاله: مقالات علمی پژوهشی | موضوع مقاله: زبان فارسی
انتشار: 1400/6/11

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.