بررسی تأثیر زبان عربی بر طبقات‌الصوفیه انصاری

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
طبقات­الصوفیه یکی از متون کهن فارسی نوشته شده در حوزه هرات (قرن پنجم هجری) است. این کتاب حاصل املای سخنان خواجه عبدالله انصاری در مجالس وعظ است که به دست یکی از شاگردانش نوشته شده است. بررسی زبان این متن می­تواند برخی نکات زبانی ناگفته درباره گویش کهن رایج در آن حوزه جغرافیایی را آشکار کند. در این مقاله به «اثرپذیری زبان طبقات از زبان عربی»، به عنوان بهره­ای از مسائل زبانی موجود در این متن پرداخته ­شده­ است. زبان عربی پس از گذشت مدتی از حضور اعراب در ایران، به دلایل مختلف اجتماعی، علمی، دینی، سیاسی و فرهنگی، بر زبان فارسی و آثار ایرانیان تأثیر گذاشت. از جمله متون تأثیر گرفته طبقات انصاری است که بررسی زبان آن، نشان دهنده برخی اثرپذیری­های واژگانی، صرفی، نحوی و آوایی این متن از زبان عربی است. گذشته از استفاده از واژه‏های عربی در این متن، وجود برخی نکات دستوری صرفی و نحوی و اثرپذیری‏های آوایی قابل توجه است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی میزان و چگونگی اثرپذیری زبان طبقات­الصوفیه، به عنوان متنی برآمده از قرن پنجم و گویش هروی کهن، از زبان عربی در هر سه سطح واژگانی، صرفی و نحوی و آوایی است. در این مقاله کوشش شده­ است موضوع حاضر، همراه با شواهدی از متن بیان شود. این پژوهش از نظر هدف، «کاربردی» و از لحاظ شیوه جمع‏‏آوری اطلاعات، «کتابخانه‏ای» است که به روش «توصیفی- تحلیلی» انجام پذیرفته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Study the Influence of Arabic Language on "Abdullāh Anṣārī 's Words

نویسندگان English

Mahboobe Shamshirgarha 1
Saeed Bozorgbigdeli 2
Saeed Bozorgbigdeli 2
Mohsen Abolghasemi 3
1 Ph.D. student, Department of Persian Language & Literature, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Persian Language & Literature, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Professor, Department of Persian Language & Literature, University of Tehran, Iran
چکیده English

Tabaghat-o-Alsufiya is one of the ancient Persian texts written in the Harat area (Fifth century AD). Khwaja Abdullah Ansari was a Sufi who was preaching many people in several meetings in Harat. His sermons were written by one of his students later, which called ''Tabaghat-o-Alsufiya''. This text's analysis can show some unspoken language tips about the current dialects at that geographic area. This article has focused on Arabic language effects on language of Tabaghat. After a while of the presense of Arabs, arabic language for various social, scientific, religious, political and cultural reasons, influenced Persian language and the works of great Iranian writers and poets. Ansari´s book's language shows it has been influenced from Arabic language in some structure (grammar), vocabulary, phonetic and lexical features. This paper attempts to explain this subject with evidences and examples from the text. The study was done after careful reading of Tabaghat-e-Ansari by using content analysis method.

کلیدواژه‌ها English

Persian language
Heart dialect
Old dialect of Harat
Ancient Persian texts
Arabic in Farsi