بررسی رابطه ساخت هجایی با میزان زایایی وندهای اشتقاقی فعل افزای زبان فارسی

نویسندگان
1 استادیار گروه زبانشناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه زبانشناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
اشتقاق فرایندی است که طی آن افزودن یک وند اشتقاقی منجر به تولید واژه ای جدید می شود. این فرایند برای سالیان متمادی مورد توجه زبان شناسان قرار داشته و بیشتر به عنوان فرایندی صرفی یا صرفی ـ نحوی از آن یاد شده است. هنگام مطالعه فرایند اشتقاق، بررسی میزان زایایی یک وند اشتقاقی (تعداد واژگان جدید تولید شده توسط آن وند) اهمیت فراوانی دارد. فرضیه این مقاله این است که ساخت هجا و عوامل واجی، در میزان زایاییِ یک وند تأثیر دارند. به بررسی رابطه ساخت هجایی با میزان زایایی وندهای اشتقاقی فعل­افزای زبان فارسی پرداخته ایم. در زبان فارسی از مجموع بیست پسوند اشتقاقی فعل­افزا، هفت پسوند بسیار زایا وجود دارد که همگی با یک واکه آغاز می شوند؛ از این رو می توان نتیجه گرفت که وجود یک واکه در آغاز ساختمان هجایی یک وند عامل زایایی آن در زبان فارسی به شمار می رود، هر چند عوامل ساختواژی نیز در انتخاب آن دخیل هستند. مطالعه هسته هجاها در این قبیل پسوندها نیز نشان می­دهد که دو واکه پیشینe وa پر بسامدترین واکه های قرار گرفته در جایگاه هسته این پسوندهای اشتقاقی هستند؛ به عبارت دیگر، ساخت هجا و واج آرایی یک پسوند نقش مؤثری در میزان زایایی آن ایفا می کند. نتایج و آمار به دست آمده نشان می دهد که رابطه نزدیکی بین ساخت هجایی یک وند و میزان زایایی آن وجود دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Impact of Syllable Structure on the Productivity of Verbal Derivational Suffixes in Persian

نویسندگان English

Aliyeh Kord-e Zafaranlu Kambuziya 1
Aliyeh Kord-e Zafaranlu Kambuziya 1
Reza Kheirabadi 2
1 Assistant Professor, Department of General Linguistics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Ph.D. Student, Department of General Linguistics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده English

Derivation is a process in which adding a derivational affix leads to formation of a new word. This process has been studied by linguists for many years and mainly seen as a morphologic or morphosyntactic process. Productivity of a derivational affix (the number of new words formed by a derivational affix) is a prominent factor while considering the derivation process. Phonological and morphophonemic factors may also play role in the ratio of the productivity of an affix. This paper studies the impact of syllable structure on the productivity of verbal derivational suffixes in Persian language. The results showed that there is a close relation between the syllable structure and the productivity of the verbal suffix derivational suffixes in Persian, all of them have a vowel in their initial syllable position. As a result, we can conclude that initiation with a vowel can be considered as a productivity factor of a derivational suffix in Persian. The study of the nucleus of the syllables also showed that the two front vowels of [a, e] are the most frequent vowels of these suffixes as nucleus. Consequently, it is concluded that phonological factors, especially syllable structure of a derivational suffix, play an indispensable role in its productivity

کلیدواژه‌ها English

Derivational Suffixes
Productivity
Persian language
Syllable