دیرینه شناسی ترجمه با تاکید بر نظام گفتمانی فوکویی و فرایند در زمانی و همزمانی

مسئلۀ اصلی این نوشتار نخست اعادۀ مفهوم دیرینه شناسی در مطالعات ترجمه از حوزۀ تاریخی صرف به حوزۀ نقد ترجمه بر اساس رویکرد گفتمانی ست. هدف نگارنده ارائۀ روشی برای آشکار ساختن بنیان های تاثیر گذار در تبلور متن ترجمه است. برای این منظور، آموزه های فوکو در کتاب دیرینه شناسی دانش و سایر نظریه پردازان حوزۀ گفتمان مورد توجه قرار می گیرد. متن ادبی نیز گفتمانی با عبارات مگو و نانوشته است که خوانشِ شرایط گفتمانی را برای اخذ معنا ایجاب می کند. تلاش های زیادی در این زمینه صورت گرفته است که نقطۀ تلاقی نظریه های بسیاری از جمله نشانه شناسی، روابط بینامتنی، روایت شناسی تلقی می شوند و متن ترجمه نیز می تواند به نوبۀ خود بضاعت های نظری اش را با آنها  همراه سازد. در این مقاله روشی پیشنهاد می شود که، با بهره گیری از تمامی حوزه های ذیربط بر اساس خوانش گفتمانی و تحلیل انتقادیِ آن، ظهور نانوشته های متن را در پی دارد. دستاوردِ اصلی چنین روشی همانا شناسایی بنیان های تشکیل دهندۀ متن ترجمه و تعمیق آنهاست؛ بنیانهایی که ریشه در مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اعتقادی و غیرۀ جامعه، حتی کیفیت زبان مقصد و آموزش زبان خارجی و رویکردهای ترجمانی دورۀ مترجم دارند. در نتیجه پژوهش حاضر تلفیقی است از نظریه های گفتمانی، دریافت (پذیرش و مقبولیت اثر)، ترجمه شناسی که پس از تجزیه و تحلیل متن ترجمه به فرا متن و شناساییِ آن می پردازد.
واژه های کلیدی: دیرینه شناسی ترجمه، ترجمه،ترجمه شناسی، برمن, فوکو، گفتمان، نظریۀ دریافت ، بینا متنیت.