پوشش خبری رویدادهایی مانند جنگ، بهویژه در ساعات اولیة رخداد، از منظر زبانشناسی رسانه و تحلیل گفتمان اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا در این بازة زمانی، چارچوبهای معنایی اولیة رویداد شکل میگیرد و الگوهای غالبِ بازنمایی تثبیت میشود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتمانی ارزشهای خبری برای اطلاعرسانی آغاز جنگ دوازدهروزه، به بررسی اخبار منتشرشده در وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) در شش ساعت نخست شروع جنگ میپردازد. چارچوب نظری پژوهش بر تلفیق نظریة ارزشهای خبری کلاسیک «گالتانگ و روژ» و بازبینیهای متأخر آن، بهویژه مدل «هارکاپ و اونیل»، با رویکرد زبانشناختی خبر و اصول همیاری گرایس استوار است. پژوهش از نظر روششناختی، کیفی و توصیفیتحلیلی است. پیکرة دادهها را ده خبر تشکیل میدهد که بهصورت هدفمند از میان اخبار منتشرشده در بازة زمانی مورد نظر انتخاب شدهاند. واحد تحلیل در این مطالعه تیتر، لید و بدنة خبر است و تحلیل دادهها با تمرکز بر نحوة تحقق ارزشهای خبری، سازماندهی اطلاعات و راهبردهای زبانی صورت گرفته است. یافتهها نشان میدهد که اطلاعرسانی ایرنا در آغاز جنگ از الگویی منسجم و مرحلهمند پیروی میکند که در قالب «قوس گفتمانی آغاز جنگ» قابل تبیین است. در این قوس گفتمانی، ارزشهای خبری منفیبودن، درگیری، آستانه، فوریت، نخبهمحوری و دامنة اثر بهصورت پویا، در تعامل با یکدیگر فعال میشوند و به شکلدهی روایت غالب از رویداد میانجامند. همچنین، نتایج نشان میدهد راهبردهای زبانشناختی مبتنی بر اصول همیاری گرایس، بهویژه مدیریت کمیت و کیفیت اطلاعات و بهکارگیری عدم قطعیت کنترلشده، نقشی اساسی در تنظیم خبرمندی، حفظ اعتبار رسانه و مدیریت گفتمانی بحران ایفا میکنند.
جستارهای زبانی
