عنوان مقاله: بررسی تطبیقی شگردهای واژگانی در عبارات تجلیلی و فروتنانه در دو زبان چینی و فارسی

نوع مقاله : مقاله تحقیق

نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادب فارسی ، دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد دانشگاه پکن
10.48311/lrr.2026.90559.0
چکیده
ادب مقوله‏ای جدایی‏ناپذیر از ارتباطات انسانی است و بازنمایی زبانی آن به ساختار جوامع زبانی و الگوهای رفتار اجتماعی در آن جوامع بستگی دارد. این مقاله به مقوله ادب در زبان فارسی و چینی و بررسی شگردهای زبان‏شناختی برای بیان ادب در عبارات تجلیلی و فروتنانه در این زبان‏ها می‏پردازد. نشانگرهای تجلیلی و فروتنانه در قالب ضمایر، عناوین خطاب، گروه‏های‏‏ ‏‏ اسمی و فعلی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین در زبان چینی بازنمایی ساختار‏های‏‏ ‏‏ تجلیلی و فروتنانه از طریق ساخت اسم مرکب و فعل مرکب با استفاده از تکواژهای صفتی تجلیلی یا تکواژهای خودفروکاهانه تجلی‏ می‏‏یابد. این تکواژه‏های‏‏ ‏‏ صفتی در نقش پیشوند به اسم و فعل اضافه‏ می‏‏شوند و ساخت مرکب تجلیلی یا فروتنانه را تشکیل‏ می‏‏دهند. اما در زبان فارسی گویشوران با استفاده از گسترش گروه اسمی و فعلی با اضافه‏کردن وابسته صفتی و قیدهای تجلیلی و فروتنانه ادب خود را اظهار‏ می‏‏نمایند. بنابراین بازنمایی ادب در زبان چینی در سطح صرفی عمل می‏کند و در زبان فارسی در سطح نحوی. در زبان فارسی برخی افعال سه گونه تجلیلی، خنثی و فروتنانه دارند. تحلیل عناوین خطاب حاکی از تفاوت چشمگیر در دو زبان است. درحالی‏که عبارات تجلیلی و فروکاهانه در زبان چینی بسیار بیشتر از زبان فارسی است؛ در زبان فارسی گوینده برای افراد بزرگتر و فرادست و نیز کشور و شهر و وطن خود، هیچ عبارات فروکاهانه‏‏‏‏ای در هیچ بافتی به کار‏نمی‏برد، درحالی‏که در زبان چینی عبارات فروکاهانه در موارد ذکرشده نیز رایج است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات