تحلیل پیکره‌بنیاد پیش‌توصیفگرهای صفتی در زبان فارسی: طبقه‌بندی معنایی و رفتار نقشی در گروه اسمی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده
دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
10.48311/lrr.2026.121379.83235
چکیده
این پژوهش به بررسی افزوده‌های صفت در زبان فارسی می‌پردازد و می‌کوشد نشان دهد که پیش‌توصیفگرهای صفتی چگونه ظرفیت توصیفی آن را در گروه اسمی تغییر می‌دهند. از آنجا که این پیش‌توصیفگرها در زبان فارسی لزوماً از مقوله قید نیستند، در این پژوهش از اصطلاح «افزوده صفت» استفاده شده است. داده‌های این پژوهش از پیکرۀ دادگان وابستگی زبان فارسی استخراج شده‌اند و با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، بر اساس تلفیق دسته‌بندی‌های ارائه‌شده در ادبیات پیشین و با توجه به شواهد موجود در داده‌های فارسی، بررسی و طبقه‌بندی شده‌اند. نتایج این پژوهش نشان داد که افزوده‌های صفت در زبان فارسی را می‌توان در چند گروه معنایی شامل افزوده‌های درجه و مقدار، افزوده‌های تأکیدگر، افزوده‌های گوینده‌محور، افزوده‌های کانونی، افزوده‌های حوزه‌نما، افزوده‌های زمانی، افزوده‌های بسامدی و افزوده‌های فاصله‌گذاری طبقه‌بندی کرد. همچنین بررسی داده‌ها حاکی از آن بود که بخشی از افزوده‌های صفتی ماهیت حاشیه‌ای دارند و اطلاعاتی درباره شیوه، کیفیت یا حالت صفت ارائه می‌کنند. یکی از مشاهدات حاصل از بررسی داده‌های این پژوهش این بود که برخی از پیش‌توصیفگرهای صفت تنها با صفت‌های گزاره‌ای امکان همراهی دارند. یافتۀ دیگر این پژوهش معرفی برخی پیش‌توصیف‌گرهای صفتی بود که در ظاهر به عنوان پیش‌توصیفگر صفت ایفای نقش می‌کنند اما از نظر معنایی به تحدید موصوف می‌پردازند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Corpus-Based Analysis of Adjectival Pre-Modifiers in Persian: Semantic Classification and Functional Behavior in the Noun Phrase

نویسنده English

Azadeh Mirzaei
Associate Professor of Linguistics, Allameh Tabataba`I university, Tehran, Iran
چکیده English

This study examines adjectival adjuncts in Persian and investigates how adjectival pre-modifiers affect the descriptive capacity of adjectives within the noun phrase. Since these elements are not necessarily restricted to the category of adverbs in Persian, the broader term adjectival adjunct is adopted. The analysis is based on data extracted from the Persian Dependency Treebank. It adopts a descriptive-analytical approach that integrates existing classifications in the literature while taking into account the evidence available in the Persian data. The results indicate that adjectival pre-modifiers in Persian exhibit a range of semantic functions and can be grouped into several categories, including degree and quantity, intensification, speaker-related evaluation, focusing, domain specification, temporal reference, frequency, and distancing. In addition to degree modification, the data also reveal a subset of adjuncts with circumstantial properties that contribute information about the manner, quality, or state associated with the adjective. The analysis further shows that certain adjectival pre-modifiers are restricted to predicative adjectives. It is also found that some adjectival pre-modifiers, while functioning on the surface as modifiers of adjectives, appear to contribute semantically to the restriction of the noun’s reference.

کلیدواژه‌ها English

adjective
adjective phrase
adjectival adjunct
premodifier
adverb
Persian language

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 16 آبان 1405