تحلیل ریخت شناسی روایت اسطوره‌ای «کتیبه» بر اساس نظریۀ ولادیمیر پراپ

نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
چکیده
در این مقاله به بررسی ریخت شناسانۀ شعر «کتیبه» اخوان ثالث پرداخته ایم. به این منظور، نخست به تعریف ریخت شناسی پرداختیم، سپس روایت اسطوره ای «کتیبه» را از منظر این نظریه، مورد تجزیه و تحلیل قرار دادیم و به خویشکاری­ ها، شخصیت ها و حرکت های روایت تقسیم کردیم. «کتیبه» از شعرهای روایی اخوان است که شکلی نمایشی و دراماتیک دارد. شیوۀ روایت و داستان پردازی در این شعر به گونه ای است که شاعر با توصیف های خود، فضایی می آفریند که خواننده از زاویۀ دید دلخواه او به اجزا و عناصر داستان بنگرد.
از بیست و سه خویشکاری موجود در «کتیبه»، هجده خویشکاری اصلی و پنج خویشکاری، فرعی است. خویشکاری های «خبردهی»، «خبرگیری»، «فریبکاری»، «فریب خوردن» و «غیبت» فرعی و بقیۀ خویشکاری ها اصلی هستند. خویشکاری های «مصیبت» و «عمل قهرمان» در کل روایت تکرار می شوند. در نگاهی کلی می توان جنس شخصیت های «کتیبه» را به دو دستۀ انسانی و طبیعی (تخته سنگ و زنجیر) تقسیم کرد. در شعر روایی «کتیبه»، پنج شخصیت انجام دهندۀ خویشکاری ها هستند. در این شعر روایی، سه حرکت وجود دارد که این حرکت ها با تعادل حکایت ها در پیوند هستند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Morphologic Analysis of Poetry “Katibe” (inscription) According to the Theory of Vladimir Propp

نویسندگان English

Abdollah Hasanzade MirAli 1
Reza Ghanbari Abdolmaleki 2
1 Assistant Professor, Department of Persian Language & Literature, Semnan University, Semnan, Iran
2 Ph.D., Student, Department of Persian Language & Literature, Semnan University, Semnan, Iran
چکیده English

In this paper, we researched about poetry “Katibe” (inscription) according to the theory of morphology. For this purpose, we defined the theory of morphology. Then, according to this theory, this poem has been analyzed. This poem is divided into roles, personalities and movements. Katibeh (Inscription) is a narrative poem that has dramatic structure. In this poem, the reader sees the story from the poet's point of view. There are twenty-three roles in the poem. Characters in these poems are divided into two categories: Human and natural. In this poem, five characters are doing things and there are three movements.

کلیدواژه‌ها English

Structure
Narrative
morphology
Vladimir Propp
Akhavan Saales