مقوله «اتباع» در لغت‌نامه دهخدا (یک بررسی مجدّد)

نویسندگان
1 استادیار هنرهای نمایشی و موسیقی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه زبان شناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
لغت­نامه­ها از اساسی ترین معیارها در آموزش و پژوهش زبانند، لذا انتظار می­رود عاری از هرگونه اشکال باشند. با این وجود به نظر می­رسد که در تعیین مقوله های واژگانی تعداد قابل توجّهی از واژه های موجود در لغت­نامه­های فعلی، تناقض و ناهماهنگی­هایی وجود دارد. در این مقاله به بررسی بحث اتباع در مدخل­های واژگانی لغت­نامه دهخدا می­پردازیم؛ بدین منظور، پس از تعریف فرایند اتباع و مشخصه­های آن در زبان فارسی، تمامی مدخل­هایی را که در لغت­نامه ­دهخدا برای آن ها ساخت اتباع درنظرگرفته­شده، استخراج شده و با تکیه بر تعاریف زبان­شناختی ارائه شده برای ساخت اتباع، هر یک را مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج این تحقیق نشان می­دهد که در لغت­نامه دهخدا، مداخل واژگانی دارای عنوان اتباع، در برخی موارد با یکدیگر تناقض دارند و از دیدگاه زبان­شناسی، بعضی از آن ها را اساساً نمی­توان اتباع در نظر گرفت. یکی از اهداف این مقاله، تأکید بر این نکته است که برای تحلیل داده های زبان فارسی، باید به ویژگی­های زبانی آن ها توجه کرد و نباید به انگاره­های طرح­شده در زبان­های دیگر استناد کرد و همچنین در تعیین مقوله کلمات، باید مفاهیم دستوری سنّتی را از مفاهیم زبان­شناختی متمایز کرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Echo Reduplication in LoghatNâme: A New Study

نویسندگان English

Behrooz Mahmoodi-Bakhtiari 1
Farzaneh Tajabadi 2
1 Assistant professor, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Ph.D. Student, Department of General Linguistics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده English

Dictionaries are regarded as the basic criteria in language teaching and research; therefore, they are expected to be free from analytic fallacies. However, it seems that there are some inconsistencies in the definition of the morphological units in Persian dictionaries. In this article, echo reduplications (or Etbâ’) are studied in the text of LoghatNâme by Dehkhodâ. To this end, after defining the process of echo reduplications, all the entries which have been labeled to belong to this category, were extracted and analyzed according to the linguistic definitions available for echo reduplication. The analysis revealed that many of the entries with an echo reduplication label have not been treated correctly, and this error takes its roots from either referring to the echo contractions in other languages, or sticking to the traditional definitions of this issue.

کلیدواژه‌ها English

Repetition
Echo reduplication
Irreversible binominals
LoghatNâme
morphology
Dehkhoda