ساخت‌های اسنادی‌شده زبان فارسی در ترازوی نظریه‌های نحوی

نویسندگان
1 استادیار زبان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
به طور کلی ساخت های اسنادی شده ساخت های نحوی نشانداری هستند که یک گزاره منطقی ساده را توسط دو بند بازنمایی می کنند. ارتباط این ساخت ها با ساخت های پایه ای تر با توجه به چارچوب نظری معین می شود که برای تحلیل به کار می رود. از سوی دیگر مطالعات گشتاری به دنبال این هستند که با استفاده از ویژگی های ساخت های اسنادی شده ساخت زیربنایی آن ها را تعیین کنند. چنانچه جملات اسنادی به عنوان ساخت‎ پایه برای ساخت‎های اسنادی شده در نظر گرفته شوند، تحلیل از نوع پس گذاری خواهد بود و در صورت مرتبط کردن این ساخت‎ها با ساخت های اسنادی نشده تحلیل عنصر زاید ارائه می‎شود. هدف این پژوهش این است که نشان دهد کدام یک از تحلیل های ارائه شده در نظریه های نحوی برای توصیف و تبیین ساخت های اسنادی شده زبان فارسی مناسب تر هستند؛ بدین منظور ضمن معرفی رویکردهای گوناگون و محک زدن آن ها با داده های زبان فارسی نقاط ضعف و قوت آن ها بیان می شود. در پایان، این مقاله نشان می دهد که رویکردهای گشتاری پس گذاری و عنصر زاید به خوبی از عهده تبیین این جملات برنمی آیند، زیرا یا رابطه میان سازه اسنادی شده و بند پیرو یا ارتباط درونی سازه های بند پایه را نادیده می گیرند. جملات اسنادی شده نمونه ای از تعامل نحو، معناشناسی، کاربردشناسی و کلام است؛ به سخنی دیگر، تنها نگاه صورت گرایانه به این ساخت نحوی، ویژگی های معناشناختی و کاربردشناختی آن را نادیده می گیرد، در حالی که دستور نقش و ارجاع، نظریه ای است که انگیزش های معناشناختی از جمله وجود رابطه محمول- موضوع و انگیزش های کاربردشناختی زبان- ویژه را مبنای سنجش ساخت های دستوری قرار می دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Persian Cleft Constructions and Syntactic Theories

نویسندگان English

Vali Rezai 1
Mozhgan Neisani 2
1 Assistant Professor, Department of General Linguistics, University of Isfahan, Isfahan, Iran Iran
2 Ph.D. candidate, Department of General Linguistics, Isfahan University, Isfahan, Iran
چکیده English

Generally speaking, cleft constructions are marked syntactic structures, which represent a simple logical proposition by two clauses. The relation of these constructions to more basic structures is determined in regard with the theoretical framework chosen for the analysis. In the one hand, transformational studies try to determine the underlying structure through using cleft construction features. If copular sentences were considered as the basic structure for cleft constructions, the chosen analysis would be an extrapositioal one, and in the case of relating these structures to non-cleft structures, expletive analysis would be given. Recent efforts on studying cleft constructions will not be accommodated in none of the approaches above, on the other hand. Eventually, this paper indicates that transformational approaches can not well afford explaining these sentences, and thus a non-transformational approach must be chosen.

کلیدواژه‌ها English

Cleft constructions
Extrapositiona l approach
Expletive approach
Persian