پیرامون واج‌شناسی فعل در کردی: نگاه بهینگی به تنوع گویشی

نویسندگان
مهدی فتاحی 1
محمود بی جن خان 2
1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
بنا بر اصل غنای واژگانی در نظریه بهینگی، محدودیتی بر درون‌داد وجود ندارد و تنوع زبانی در این نظریه به شکل تفاوت در ترتیب بین محدودیت‌ها تعریف می‌شود. این مقاله می‌کوشد با در نظر داشتن این فرضیه که صورت فعلی گویش سورانی در گذر زمان دچار تغییرات کمتری نسبت به صورت‌های فعلی گویش­های اردلانی و کلهری شده است، آن را به‌عنوان صورت اولیه در نظر گرفته و در چارچوب نظریه بهینگی، نمونه­ای از تنوع بین این سه گویش را به شکل تفاوت در ترتیب محدودیت‌ها نشان دهد. بدین منظور، پس از مصاحبه با ده گویشور سورانی، ده گویشور اردلانی و ده گویشور کلهری و به دست آوردن پیکره صوتی، گونه سورانی به‌عنوان درون‌داد برای تابلوهای محدودیتی مختلف در نظر گرفته ‌شد و با توجه به ترتیبی که از محدودیت‌های گویش‌های اردلانی و کلهری به دست آمد، دلیل تنوع موجود مشخص شد. دلیل این تنوع، ترتیب تسلط محدودیت‌های نشانداری بیشتر در کلهری و سپس در اردلانی نسبت به سورانی است.
کلیدواژه‌ها
واژگان کلیدی: صرف واج‌شناسی
کردی
فعل
تنوع گویشی
نظریه بهینگی

عنوان مقاله English

On Verbal Phonology in Kurdish: An Optimality-Theoretic Account of Dialectal Variation

نویسندگان English

Mehdi Fattahi 1
Mahmoud Bijankhan 2
1 PhD Student of General Linguistics, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Associate Professor of General Linguistics, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

According to The Richness of the Base (ROTB) in Optimality Theory, there is no limitation on the input and linguistic variation in this theory which is defined as permutation of constraints. Assuming Sorani Kurdish verbal form to be more intact than those of Ardalani and Kalhori dialects, it is treated as the proto-form and, following OT principles, and by showing different constraint permutaions, an instance of variation among these three dialects is put forth. To do so, having interviewed 10 native speakers of Sorani, Ardalani and Kalhori each, and having obtained an audio corpus, the authors consider the Sorani form as an input, putting it into different constraint tableaux, and different constrains permutation resulted which is thought to be the reason of variation. In Kalhori and then in Ardalani more markedness constrainsts are active than in Sorani. OT can deal with the variation perceived in verb forms in Kurdish dialects well.

کلیدواژه‌ها English

Morpho-phonology
Kurdish
verb
Dialectal Variation
Optimality theory
  • جم، بشیر و احمد ذلقی (1392). «بررسی تبدیل واکه /i/ به [u] در گویش لری سیلاخوری در چارچوب نظریه بهینگی». مجلة پژوهش­های زبانی. س4. ش 2. صص 21-40.

  • فتاحی، مهدی (1390). فرآیندهای صرفی- واجی در کردی کلهری. پایان­نامه کارشناسی ارشد زبان­شناسی همگانی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

  • فتاحی، مهدی و عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا (1392). «حرکت تک‌واژ به دلایل صرفی- واجی: بررسی نمونه­ای در کردی کلهری». مجلة پژوهش­های زبانی. س 4. ش 2. صص 121-141.

  • کرد زعفرانلو کامبوزیا، عالیه و همکاران (1392). «مقایسه فرآیندهای واجی همخوان­های گویش لری بالاگریوه با فارسی معیار». مجلة جستارهای زبانی. د 4. ش 1 (پیاپی 13). صص 151-179.

  • هادیان، بهرام و بتول علی­نژاد (1392). «مقایسه فرآیندهای واجی لهجه اصفهانی و زبان فارسی در چارچوب نظریه بهینگی». مجلة جستارهای زبانی. د 4. ش 3 (پیاپی 15). صص 219-235.



  • Casali, F. (1997). “ Vowel elision in hiatus contexts: Which vowel goes?’’.Language. Linguistics Society of America.

  • Dombrowski, A. (2012). “Diachronic and areal aspects of macedonian hiatus resolution”.Balkanistica No. 25/ Vol. 2. Pp. 19-32. (=Macedonian Matters: Proceedings from the Seventh Macedonian-North american Conference on Macedonian Studies, ed. by: Victor A. Friedman and Donald L. Dyer.

  • Hassanpour, A. (1989). The Language Factor in National Development: The Standardization of the Kurdish Language. Ph.D. Dissertation. Illinois: University of Illinois at Urbana-Champaign.

  • Izadi, M. (1992). The Kurds: A Concise Handbook. Washington, DC: Crane Russak.

  • Kawahara, Sh. & Y. Hara (2009). “Hiatus Resolution in Hiroshima Japanese’’. Proceedings of 38th Meeting of the North East Linguistic Society. Ameherst: GLSA. Pp 475-486.

  • MacKenzie, D. N. (1962). Kurdish Dialect Studies. Oxford: Oxford University Press.

  • McCarthy, J. J. & A. Prince. (1995). “Faithfulness and reduplicative identity’’. Papers in Optimality Theory. ed. by Jill N. Beckman, Laura Walsh, and Suzanne Urbanczyk. Pp. 249-384. (University of Massachusetts occasional papers in linguistics 18.) Amherst, M.A.: Graduate Lin-guistics Students Association.

  • McCarthy, J. J. (2002). A Thematic Guide to Optimality Theory. Cambridge: Cambridge University Press.

  • McCarthy, J. J. (2008). Doing Optimality Theory: Applying Theory to Data. Oxford: Blackwell Publishing.

  • McCarus, E. N. (1958). A Kurdish Grammar: Descriptive Analysis of The Kurdish of Sulaimaniya. New York: American Council of Learned Societies.

  • Mudzingwa, C. (2010). Shona Morphophonemics: Repair Strategies in Karanga and Zezuru. Unpublished Ph.D. Dissertation. The University of British Columbia: Vancouver.

  • Nebez, J. (1976). Toward a Unified Kurdish Language. West Germany: National :union: of Kurdish Students in Europe.


Uffmann, Ch. (2007). “Intrusive [r] and optimal epenthetic consonants’’. Language Sciences. No. 29. Pp. 451-476.


 

جستارهای زبانی
دوره 6، شماره 7
زمستان 1394
صفحه 165-182