زمان دستوری و نمود در گویش لری بالاگریوه

نویسندگان
آرزو سلیمانی 1
فریده حق بین 2
1 دانشجو دکتری زبان شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
2 دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
چکیده
هدف از این پژوهش بررسی ساخت زمان دستوری و نمود در جمله‏های خبری گویش لری بالاگریوه است. لری بالاگریوه یکی از گونه‏های گویش لری است. این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی انجام شده است و داده‏ها به روش میدانی از طریق ضبط گفتگوهای روزمره به مدت پنج ساعت جمع‏آوری شده است. این گویش دارای دو زمان دستوری گذشته و غیرگذشته است. بدین ترتیب چهار ساخت دستوری حال ساده، گذشته ساده، گذشته نقلی (حال کامل) و گذشته بعید در این گویش دیده می‏شود. نحوه بازنمایی نمود در این گویش با فارسی معیار متفاوت است. پیشوند استمراری می- در این گویش بروز آوایی ندارد. نمود کامل با گذشته ساده، گذشته نقلی و گذشته بعید نشان داده می‏شود. نمود ناکامل و استمراری در زمان حال توسط ماده مضارع فعل /hQsE/ (خواستن) یعنی hQ و در زمان گذشته توسط he: نشان داده می‏شود. نمود ناکامل توسط حال کامل نیز نشان داده می‏شود. نمود تقریب در این گویش در زمان گذشته با hQ بدون مطابقه با شخص و شمار فعل اصلی و در زمان گذشته با hQs با مطابقه با شخص و شمار فعل اصلی صورت می‏گیرد.
کلیدواژه‌ها
واژه­های کلیدی: زمان دستوری
نمود کامل
نمود ناکامل
نمود تقریب
گویش لری بالاگریوه

عنوان مقاله English

tense and aspect in Bala-Gueriveh Luri

نویسندگان English

Arezou Soleimani 1
faride haghbin 2
1 Ph.D. student of Linguistics, University of Al-Zahra, Tehran, Iran
2 Associate Professor of Linguistics, University of Al-Zahra, Tehran, Iran
چکیده English

The purpose of this research is studying the structure of tense and aspect in Bala-Guerive Luri dialect. Bala-Guerive Luri is a variety of Luri dialect spoken by the inhabitants of Khorram Abad city, Lurestan province, Iran. The data have been collected through a ten hours recording of everyday conversations of Lur informants; and analyzed descriptively. This dialect has two tenses: past and non-past. Thus there are simple present, simple past, present perfect and past perfect. The representation of aspect in this dialect is different from Farsi. In this dialect perfective aspect is represented by simple past, present perfect and past perfect. Imperfective and progressive aspects in present time are shown by /h/ and in the past time are shown by /he: /. imperfective aspect is also shown by present perfect structure. Proximate aspect in the present time is shown by/ h/ with agreement to main verb in person and number and in the past time is shown by / hs/ with no agreement to main verb.

کلیدواژه‌ها English

Tense
perfective aspect
imperfective aspect
proximate aspect
Bala-Gueriveh Luri dialect
  • احمدی نرگسه، رحیم (1375). ساختواژگانیگویشلریخرم‌آبادوبخشچگنی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

  • جهان‌پناه تهرانی، سیمین‏دخت (1363) «فعل‏های لحظه‏ای و تداومی در زبان فارسی امروز». مجلۀ‏زبان‌شناسی. س1. ش2. صص 64-100.

  • رهگری، زینب (1388). شبکۀ قواعد واجی در گویش لری اندیمشک: پژوهشی در چارچوب واج‌شناسی جزء مستقل. پایان‎نامۀ کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه الزهرا.

  • سعادتی، یدالله (1379). بررسیساختواژیوندهایتصریفیواشتقاقیدرگویشلری خرم‌آبادی. پایان نامۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی. تهران: دانشگاه تهران.

  • سلیمانی، آرزو (1391). توصیف فرایندهای واجی گویش بالاگریوه: رویکرد بهینگی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زبان‏شناسی همگانی. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

  • شاهرخی، سیدنجم‌الدین (1375).بررسیدستگاهگروهفعلیدرگویشلری(خرم‌آباد). پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد زبان‎شناسی همگانی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

  • عبدی، پروین (1388). بررسی گروه اسمی در گویش لری خرم‎آباد. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

  • خسرو فرشیدورد، خسرو (1383). فعل و گروه فعلی و تحول آن در زبان فارسی. تهران: انتشارات سروش.

  • کامبوزیا، عالیه، اردشیر ملکی‌مقدم و آرزو سلیمانی (1392). «مقایسه فرایندهای واجی همخوان‌های گویش لری بالاگریوه با فارسی معیار». جستارهای زبانی. د4. ش1 (پیاپی 13). فروردین و اردیبهشت. صص 151-179.

  • ماهوتیان، شهرزاد (1387). دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‏شناسی. ترجمۀ مهدی سمایی. چ 5. تهران: نشر مرکز.

  • نجفوند دریکوندی، محمدرضا (1392). توصیف ساختمان فعل در گونه‌ی بالاگریوه از گویش لری. پایان‏نامۀ کارشناسی ارشد زبان‏شناسی همگانی. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

  • نغزگوی کهن، مهرداد (1389). «افعال معین و نمایش نمود در زبان فارسی». مجلۀ ادب‌پژوهی. ش 14. صص 93-110.

  • Binnick, R. I. (1991). Time and the Verb: A Guide to Tense and Aspect. N.Y. Oxford: Oxford University Press.

  • Comrie, B. (1976). Aspect. Cambridge: Cambridge University Press.

  • Comrie, B. ( (1985). Tense. Cambridge: Cambridge University Press.

  • Dahl, O. (1985). Tense and Aspect Systems. Oxford: Blackwell.

  • Givon, T. (2001). Syntax: An Introduction. Vol I. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.

  • Leech, G. & J. Svartvik (1994). A Communicative Grammar of English. 2nd Edition. London: Longman.

  • Quirk, R. et al. (1993). A Comprehensive Grammar of the English Language. London, N.Y.: Longman.

  • Smith, C. (1997). The Parameter of Aspect. 2nd Edition. Dordrecht: Kluwer

  • Vendler, Z. (1976). Linguistics in Philosophy. Ithaca. NY: Cornell University Press.



جستارهای زبانی
دوره 7، شماره 2
بهار 1395
صفحه 245-262