خرده روایت ها، گریزگاه نقال از برنامه روایی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران
چکیده
داراب نامه طرسوسی از قصه‌‌های عامیانه بلند، مربوط به قرن ششم است که ازطریق سنت نقالی و داستان­گزاری ثبت و روایت شده است.داستان سرگذشت داراب و به شاهی رسیدن وی را بیان می­کند. در میان خط سیری که بیانگر به شاهی رسیدن داراب است، خرده‌روایت­‌های بسیاری قرارگرفته­اند که باعث آشفتگی و اغتشاش روایت پایه شده­اند؛ خرده‌روایت‌‌ها با روایت پایه گاه ارتباط و انسجام ساختاری می‌یابند و گاه با الگوی گفتمانی متفاوت، مستقل از کلان روایت شکل می‌گیرند و یکپارچگی روایت را با آشفتگی، استقلال و انفکاک خود از فرایند‌های سه گانه تحول کلامی مخدوش می‌کنند. رویکرد نشانه معناشناسی روایی براساس«قصد»کنش­گر که برنامه روایی بر آن متمرکز شده، خط سیرکلان روایت را از میان خرده‌روایت­‌های نامرتبط جدا می­کند. سوالی که مطرح می­شود آن است که خرده‌روایت­‌ها از چه الگوی گفتمانی تبعیت می‌کنند؟زیرا برخلاف کلان روایت بر نظام برنامه محور روایی منطبق نیستند و نمی­توانند به عنوان روایت ابزاری، کلان روایت را به سمت تحقق کنش اصلی سوق دهند.
پژوهش حاضر ضمن بررسی نظام­‌های گفتمانی در داراب نامه، به دنبال پاسخی برای منشا و کارکرد خرده‌روایت­‌ها و تبیین علت اغتشاش در روایت است. با توجه به بافت فرهنگی عاملی ثانویه در ساحت گفته پردازی حضور دارد که خنثی و بی تاثیر نیست؛ سنت شفاهی نقالی و داستان گزاری با پایبندی به ساختار‌های اصلی و در تعامل پیوسته با فرهنگ جمعی راه تولید فرم­‌های نوظهور را بازگذاشته. حضورِسیال نقال بین گفته­پرداز نخستین و روایت شنو نظام­ معنای روایت را دستخوش تغییرکرده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of plot in Tarsousi's Darab-Naameh

نویسندگان English

kobra bahmani 1
zolfaghar alami 2
1 PhD student of Persian language and literature, University of Al-Zahra, Tehran, Iran
2 Associate Professor of Persian Language and Literature, University of Al-Zahra, Tehran, Iran
چکیده English

Tarsousi's Darab- Naameh is a long folktale related to sixth century. According to the main action on which the subject's intention is focused, Darab-Naameh is divided into three separate stories. The story, in addition to its three main plots, is comprised of infinite narratives within each grand narrative. Sometimes the little-narratives become structurally related and coherent to the main narrative, and they are also formed independent from the grand-narratives in other situations. And so these little narratives distort the unity of narration by their disturbance, independency and separation from trilogy processes of speech evolution. The discourse system, despite its action-oriented nature, in the story of Alexander precedes two types of the state and actional discourses on parallel bases, and cognitive and situational discourse system affects actional discourse too. This paper aims to study narrative syntax, organizing levels of narration and interaction between them from the narratology perspective, and examine the way of meaning creation in the long folktales by dividing Darab-Naameh into deep and surface structures. Have narrative processes been organized in a distinct juxtapositional system? Can scattered narratives of the story, as instrumental narratives, lead the grand-narratives to the achievement of the main action? Is the story plot within its narrative syntax in interaction and harmony with the basic structures of meaning? We try to answer these questions within this research by analyzing Darab-Naameh. Keywords: Tarsousi's Darab-Naameh, Narrative Semiotics, Plot, Semiotic square tensive axis

کلیدواژه‌ها English

"Narrative"
"Darab Nameh 's
Tarsousi"
"Plot"
"Semiotic Square"
  • آیدنلو، سجاد (1391). طومار نقالی شاهنامه. تهران: به‌نگار.

  • آیدنلو، سجاد (1390). «ویژگی‌های روایات و طومارهای نقالی». بوستان ادب. س 3. ش 7. صص 1- 28.

  • آیدنلو، سجاد (1388). «مقدمه‌ای بر نقالی در ایران». پژوهش‌نامه زبان و ادب فارسی (گوهر گویا). س 3. ش 4 (پیاپی 12). صص 35- 64.

  • اخوت، احمد (1377). دستور زبان داستان. اصفهان: فردا.

  • بابک‌معین، مرتضی (1394). معنا به‌مثابه تجربه زیسته. تهران: سخن.

  • بابک‌معین، مرتضی (1392). «تبیین خلق زبان شاعرانه با استفاده از نظام مبتنی بر تطبیق و لغزش‌های مهارشده اریک لاندوفسکی». فصلنامه مطالعات زبان و ترجمه. ش 4. صص 121-134.

  • بابک‌معین، مرتضی (1394). «خوانش راهبردهای ترجمه با الگوی من غالب با دیگری مغلوب از منظر اریک لاندوفسکی». جستارهای زبانی. د 6. ش 3. صص 11- 17.

  • بهمنی، کبری (1391). «ساختار عزیمت‌ها در داراب‌‌نامة‌ بیغمی». فصلنامه کاوش‌نامه. ش 25. صص 353-372‌.

  • بیغمی، مولانا محمد (1381). داراب‌نامه. به کوشش ذبیح‌الله صفا. چ 2. تهران: علمی و فرهنگی.

  • پراپ، ولادیمیر (1368). ریخت‌شناسی قصه‌های پریان. ترجمه فریدون بدره‌ای. تهران: توس.

  • شعیری. حمیدرضا (1391). مبانی معناشناسی نوین. تهران: سمت.

  • شعیری. حمیدرضا (1385). تجزیه و تحلیل نشانه- معناشناختی گفتمان. تهران: سمت.

  • شعیری. حمیدرضا و ترانه وفایی (1388). راهی به نشانه- معناشناسی سیال. تهران: علمی و فرهنگی.

  • شعیری. حمیدرضا و سمیه کریمی‌نژاد (1391). «نظام بودشی گفتمان: بررسی موردی؛ داستان داش آکل». فصلنامه مطالعات زبان و ترجمه. ش 3. صص 24- 41.

  • شعیری، حمیدرضا (1390). «مطالعه انواع نظام‌های گفتمانی». مجموعه‌مقالات نخستین کارگاه تحلیل گفتمان. تهران: انجمن زبان‌شناسی ایران.

  • شلومیت، رمون‌- ‌‌کنان (1387). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمه ابوالفضل حرّی. تهران: نیلوفر.

  • طرسوسی، ابوطاهر (1389). داراب‌نامه طرسوسی. به کوشش ذبیح‌الله صفا. تهران: علمی و فرهنگی.

  • عباسی، علی (1393). روایت‌شناسی کاربردی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

  • عباسی، علی (1392). «بررسی زایش معنا در ساختار روایی حکایت نمازفروش و روایت سه‌تار از جلال آل احمد». جستارهای زبانی. د 4. ش 1 (پیاپی 13). صص 89- 104.

  • عباسی، علی (1389). «تحلیل گفتمانی شازده‌کوچولو؛ نظام معنایی منسجم تشکیل‌شده از ساختارهای تودرتو، تسلسلی و تکراری». پژوهش‌های زبان و ادبیات تطبیقی. د 1. ش 1. صص 64- 84.

  • عباسی، علی و هانیه یارمند (1390). «عبور از مربع معنایی به مربع تنشی». جستارهای زبانی. ش 7. صص 147- 172.

  • فونتنی، ژاک (1390). «پیام ژاک‌فونتنی به همایش ملی نظریه و نقد در ایران: نشانه‌شناسی ادبیات». ویژه‌نامه دومین همایش ملی نظریه و نقد ادبی در ایران: نشانه‌شناسی ادبیات. 11 اسفند. ش 4. ص 2.

  • محمدی، محمدهادی و علی عباسی (1380). صمد: ساختار یک اسطوره. تهران: چیستا.



  • Abbasi, A. (2014).Applied Narratology. Tehran: Shahid  Beheshti University Press.

  • Abbasi, A. (2013). “Discourse Analysis of little prince (The coherent signification system made of recurrent successive and layerd structures)". Language Related Research. Vol. 1. pp. 89-104.

  • Abbasi, A. (2013). “Analysis on Creation of the Signification in Narrative Structure of Tale of "The Prayer Dealer"(Narrated in One Thousand and One Night) and the Narrative Story of "The Cittern" by Jalal A.Ahmad”. Language Related Research (Comparative Language and Literature Research). Vol. 4, No.1 (Tome 13). pp. 89-104.

  • Abbasi, A. & H. Yarmand (2011). “Transition From the semiotic square to tensive square in the case study of "Mahi siahe kocholo"". Language Related Research. Vol. 2. pp. 147-172.

  • Fontanille, J. (2011). “Massege of Fontanille to national conference of criticism in Iran: Semiotics of literature”. Second National Conference on Theory and Literary Criticism in Iran: Semiotics of Literature Vo. 4. pp. 1-2.

  • Aydenlo, S. (2011). “Specifications of storytelling `s text”. Boostan Adab, Volume7. pp:1-28.

  • Aydenlo, S. (2009). “Introduction to Storytelling In Iran”. Persian studies Journal (Goohare Guya), Vol. 4, (Tome 12). pp. 35-64.