کاوش گفتمان کنشی گرمس در رمان اهل غرق از منیرو روانی‌پور

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 عضو هیأت علمی، زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
چکیده
پرسمان اصلی پژوهش حاضر که با رویکردی توصیفی ـ ‌تحلیلی ـ مبتنی بر گفتمان کنشی گرمس انجام ‌شده است، تبیین نقش عوامل کنشی در آفرینش نظام‌ گفتمانی کنشی ـ القایی یا مجابی در رمان اهل غرق و چگونگی به‌کارگیری فرایند­شناختی در تولید ارزش و معنا، در القای هدف این داستان به خواننده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که گفتمان رمان با توجه به تأثیر پارامترهای رئالیسم جادویی، شاید توقع خواننده را به­سمت گفتمان شوشیِ مرکزی هدایت کند؛ اما قوت عناصر فولکلور در ذهن مردم منطقۀ خاصی مانند جفره، سبب شکل‌گیری لایه‌های هستی در تداوم معنا می‌شود و باور به شرایط حاکم بر ایجاد ابژۀ ارزشی، سوژه را مجبور به اجرای کنش می‌کند و گفتمان مرکزی را سبب می‌شود. در طول روایت اتصال و انفصال از ابژۀ ارزشی در جهت رفع نقصان معنا که سعادت و رسیدن به خوشبختی است، در حال تغییر است و این امر گفتمان‌های کنشی را از وضعیت سلبی به ایجابی و برعکس عبور می‌‍‌دهد. گاه انفصال از ابژۀ ارزشی و دگرگونی موقتی، ارزش مؤلفه‌های تغییر شرایط از نابسامان به سامان­‌یافته را در طول گفتمان کنش‌محور متفاوت می‌کند و نظام گفتمانی کنشی ـ تجویزی را که در ابتدای داستان آغازگر کنش بود، به نظام گفتمانی کنشی - مجابی تغییر می‌دهد. روانی‌پور فرایند کنشی قراردادی را میان کنش‌گزاران و کنشگر برای رسیدن به شیء ارزشی و شناخت کنش‌گزار از موقعیت خود و گسست از ابژۀ ارزشی در عملیاتی القایی ایجاد کرده تا کنش اصلی گفتمان حاصل شود و زمینه برای تحلیلی معناشناسانه از روایت اهل غرق فراهم گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating Greimas’ Actantial Discourse Regime: The Case Study of of Ahle Gharq by Moniro Ravanipour

نویسندگان English

leila Rahmatian 1
Khalil Baygzade 2
Gholamreza Salemian 2
1 Ph.D. Candidate in Persian Language and Literature, Razi University- Kermanshah –Iran.
2 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Razi University-Kermanshah – Iran
چکیده English

The current research investigates the role of Action in “Ahle Gharq”- the novel by Moniro Ravanipour. In this respect the authors tries to show how the cognitive process engages in producing value and meaning which is influential in manipulating the reader’s mind. The results of the research suggest that an innovative discourse, due to the influence of the parameters of magical realism, could lead the reader to expect a central discourse; belief in the conditions governing the creation of the object of value compels the subject to act and induces a central discourse. Throughout the process of conjunction and disjunction from the object of value and in order to remedy the loss of meaning that is happiness and the fulfillment of happiness what changes the negative status of actantial regime of discourse into affirmative one and vice versa. Sometimes the disjunction of the object of value and the temporal transformation changes the value of the components of the changing conditions from disorganized to organize during the action-oriented discourse, and changes the prescriptive regime of action that was at the beginning of history to the virtual regime of action. The psychoanalyst has created the contractual process of action between the actors and the actant to reach the object of value and identify the actor of his position and detach himself from the object of value in an induction operation to provide the main action of the discourse and to provide a semiotic analysis of the so- called novel narrative.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: A.J Greimas
Actantial discourse
semiotics
Ahle Gharq
Monirou Ravanipour
احمدی، بابک (1378)، ساختار و تاویل متن، چاپ چهارم، تهران: نشر مرکز
داد، سیما (1392). فرهنگ اصطلاحات ادبی. چاپ ششم. تهران: مروارید.
دینه سن، آنه ماری (1380). درآمدی بر نشانه‌شناسی. ترجمۀ مظفر قهرمان. چاپ نخست. آبادان: پرسش.
روانی‌پور، منیرو (1368). اهلِ غرق. چاپ اول. تهران: خانۀ آفتاب.
ژان میشل آدام، زروار، فرانسو (1385). تحلیل انواع داستان. ترجمۀ آذین حسین‌زاده و کتایون شهپرراد. چاپ دوم. تهران: قطره.
السیسور، ت. ا. پوپ (1383). مروری بر مطالعات نشانه‌شناختی سینما. ترجمۀ فرهاد ساسانی. چاپ اول. تهران: سوره مهر.
شعیری، حمیدرضا (1383). مبانی معناشناسی نوین. چاپ اول. تهران: سمت.
شعیری، حمیدرضا (1392). تجزیه و تحلیل نشانه‌- معناشناسی گفتمان. چاپ سوم. تهران: سمت.
شعیری، حمیدرضا (1392). نشانه‌ـ معناشناسی دیداری نظریه و تحلیل گفتمان‌های هنری. چاپ اوّل.تهران: سخن.
شعیری، حمیدرضا (1395). نشانه‌- معناشناسی ادبیات: نظریه و روش تحلیل گفتمان ادبی. چاپ اول. تهران: دانشگاه تربیت مدرس مرکز نشر آثار علمی.
شعیری، حمیدرضا و وفایی، ترانه (1388). ققنوس راهی به نشانه‌معناشناسی سیّال. چاپ نخست. تهران: علمی و فرهنگی.
ضمیران، محمد (1382). درآمدی بر نشانه‌شناسی هنر. چاپ اول. تهران: قصه.
عبدی، ناهید (1390). درآمدی بر آیکونولوژی: نظریه و کاربرد مطالعۀ موردی نقاشی ایرانی. چاپ اول. تهران: سخن.
معین، مرتضی‌بابک (1383). سیر زایشی معنا (مقالات اولین هم‌اندیشی نشانه‌شناسی هنر). چاپ اول. تهران: فرهنگستان هنر.
ب. مقاله‌ها:
رامین‌نیا، مریم و نیکوبخت، ناصر (1384)، «بررسی رئالیسم جادویی و تحلیل رمان اهل غرق»، پژوهش‌های ادبی، سال سوم، شمارۀ 8، صص 139- 154.
رضایی، سیده‌نرگس (1395). «بررسی و تحلیل حضور عناصر فولکلوریک در داستان‌های منیرو روانی‌پور (اهل غرق، سیریا سیریا، سنگ‌های شیطان و کنیزو)». پژوهش زبان و ادبیات فارسی. سال پانزدهم. شمارۀ 40. صص 105- 135.
شعیری، حمیدرضا (1386). «بررسی انواع نظام‌های گفتمانی از دیدگاه نشانه‌ـ ‌معناشناسی». مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی. سال نهم. شماره 219. صص 106- 119.
شعیری، حمیدرضا (1388). «از نشانه‌شناسی ساختارگرا تا نشانه‌معناشناسی گفتمانی». نقد ادبی. سال دوم. شمار8. صص33- 52.
شعیری، حمیدرضا (1388). «مبانی نظری تحلیل گفتمان رویکرد نشانه‌ـ معناشناختی». پژوهش‌نامه فرهنگستان هنر. سال چهارم. شماره 12. صص 54- 72.
عباسی، علی و یارمند، هانیه (1389). «عبور از مربع معنایی به مربع تنشی: بررسی نشانه- معناشناسی ماهی سیاه کوچولو». جستارهای زبانی. سال دوم. شماره 3. صص 147- 172.
مالمیر، تیمور و ناصربافقی، علیرضا (1393). « تحلیل ساختاری رمان اهل غرق». متن پژوهی ادبی. سال هجدهم. شمارۀ60. صص 7 تا 24.