تأملی بر تعامل شکل و معنا در شکل‌بندی متن ادبی «چند روایت معتبر دربارۀ عشق» در نگاهی سمازیولوژیک

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فرانسه و لاتین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
یکی از اهداف نقد، از­جمله نقد ساختارگرایانۀ متون در ادبیات را، می‌توان ردیابی اجزای موجود در متن و تحلیل آن­ها برشمرد. از سوی دیگر، در علم زبان­شناسی نگاه سمازیولوژیک مبتنی بر حرکت پردازشی - خوانشی از فرم به طرف معنا در متن است. مطالعات ساختارشناختی بر آثار ادبیات فارسی کم‌شمار نیستند؛ اما کماکان نیاز است ارتباط بین رویکردهای نقد ادبی و روش­های تحلیل زبان­شناختی تبیین شود. این پژوهش در نشان دادن روند پیدایش معنا در یک پیکرۀ مطالعاتی در زبان فارسی تلاش می­کند. با این پرسش که چگونه، در نگاهی سمازیولوژیک، اجزای فرمی پیکرۀ مطالعاتی، به تنهایی، در ارتباط با هم و نیز با نگاه به مفهوم انسجام در چارچوب متن یک شکل‌بندی معنایی را به­دست می‌دهند. داستان کوتاهِ «چند روایت معتبر دربارۀ عشق» نوشتۀ مصطفی مستور، پیکرۀ مطالعاتی این پژوهش است. هدف این مطالعه، مشاهدۀ روند شکل‌بندی متن و معنا در داستان کوتاه مستور با تکیه بر رویکرد ساختارگراست. از مهم‌ترین نتایج این بررسی، نمایاندن ‌معانی نهفته در متن با استفاده از روش سمازیولوژیک و رویکرد ساختارگراست. آنجا که فراز و فرود یک احساس رمزآلود درونی و عشق، از پسِ ساختارهای متن (واژگان، آواها، جمله‌بندی و روایت‌سازی) و تحلیل آن­ها، تا حد زیادی نمایان می­شود.



واژه­های کلیدی: ساختارگرایی، شکل، معنا، رویکرد سمازیولوژیک، مصطفی مستور.


nce textuelle
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Form and meaning, semasiological study of “Some credible stories about love”

نویسندگان English

Danial Basanj 1
Azadeh Hakami 2
1 Shahid Beheshti University
2 Shahid Beheshti University
چکیده English

One of the objectives of structuralist criticism - based on linguistics - is to analyze the formation of texts from literature. In this descriptive and analytical study, The authors took advantage of a semasiological approach to the study of the text in order to enrich The analysis of textual structures. By the semasiological approach It means the study of meanings which consists in starting from words, from forms to go towards the determination of meaning.

The purpose of this research is to present a structural analysis of a corpus of contemporary Persian literature. The problematic of this research consists of knowing how meaning takes its configuration by means of the text structures of the story "Some credible stories about love" by Mostafa Mastour. Mastour was born in 1964 in Ahvaz. He wrote his first stories before his thirtieth birthday. He has a particular penchant for physics and geometry in his writings. The corpus in the present research is the first story in a Short story collection composed of seven short stories entitled "Some credible stories", published in 2003.

The methodological novelty of this study comes from the fact that in the analysis a semasiological approach was taken into account with regard to confrontation of the famous dichotomy: meaning/form.

The main hypothesis of this research consists of believing that the structural system of text analysis follows a logic and a movement that goes from microstructures to macrostructures, from particles of forms to the semantic whole.

The result of this article demonstrated how meaning takes shape in text, from a semasiological point of view, where the analysis of structures and forms (lexicon, phonetics, grammar and narration) of the corpus gives us access to the main theme and the overall meaning of the story, namely love.




کلیدواژه‌ها English

Keywords: Structural analysis
Persian literature
meaning
Form
Semasiology
Mastour
آذر، امیر اسماعیل و ویدا آزاد (1393). الهی نامه عطار در نظریه نشانه‌معنا‌شناسی آلژیر گرمس و شکل‌شناسی ژرار ژنت، تهران: نشر سخن.
احمدی، بابک (1375). ساختار و تاویل متن، تهران: نشر مرکز.
اسکولز، رابرت (1393). درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات، ترجمه فرزانه طاهری، تهران: نشر آگاه.
امامی، نصرالله (1383). ساختگرایی و نقد ساختاری، تهران: رسش.
ایگلتون، تری (1386). پیش درآمدی بر نقد ادبی، عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
برسلر، چارلز (1386). درآمدی بر نظریه‌ها و روش‌های نقد ادبی، تهران: نیلوفر.
تایشمن، جنی و همکاران (1379). فلسفه اروپایی در عصر نو، محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: مرکز.
پاینده، حسین (1393). گشودن رمان؛ رمان ایران در پرتو نظریه و نقد ادبی، تهران: مروارید.
حسن‌لی، کاووس و ساناز مجرد (1388). "بررسی ساختاری رمان کلیدر بر اساس نظریه برمون"، جستارهای ادبی، شماره 165، صص 111-95.
ژوو، ونسان (1394). بوطیقای رمان، ترجمه نصرت حجازی، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی.
شعیری، حمیدرضا (1380). مبانی معناشناسی نوین، تهران: سمت.
علوی مقدم، مهیار (1377). نظریه های نقد ادبی معاصر، تهران: سمت.
قویمی، مهوش (1383الف). آوا و القا؛ رهیافتی به شعر اخوان ثالث، تهران: نشر هرمس.
قویمی، مهوش (1383ب). شعر نو در بوته نقد، تهران: انتشارات دانشگاه هرمزگان.
قویمی، مهوش و نرگس هوشمند (1386). "بررسی یکی از اشعار پروین اعتصامی بر اساس نظریه های ساختاری."
پژوهش زبان‌های خارجی. شماره 38، تابستان 86، صص 68-57.
گرین و همکاران (1385). مبانی نقد ادبی، فرزانه طاهری، تهران: نیلوفر.
گلدمن، لوسین (1369). نقد تکوینی، ترجمه محمدتقی غیاثی، تهران: بزرگمهر.
گلی، حسین و غلامعباس رضایی (1391). "نقد ساختارگرایی در گذر نظریه و تطبیق". پژوهشنامه نقد ادبی، دوره 1، شماره 2، پاییز و زمستان 1391، صص 126-107.
مستور، مصطفی (1385). چند روایت معتبر، تهران: نشر چشمه.
مشونیک، هانری (1388) .جنگ ادبی هنری، افشین دشتی، تهران: تپش نو.
-Chahin, Ch. & M. Ghavimi. (2006). Versification française et genres poétiques, Téhéran : Samt.
-Deyhim, G & M. Ghavimi (2006). Phonétique française, Téhéran : Presses universitaires d’Iran.
-Jakobson, R. (1984). Une vie dans le langage, Paris: Minuit.
-Jakobson, R. (1963). Essai de linguistique générale, Minuit, Paris.
-Jakobson, R. (1977). Huit questions de poétique, Le Seuil, Paris.
-Meschonnic, H. (1982). Critique du rythme, Paris: Verdier.
امیدی سرور، حمیدرضا. (2/11/90). ‹‹نوشتن و زندگی در گفتگو با مصطفی مستور››، مد و مه، دسترسی در مورخه 12/3/1391، http://www.madomeh.com/site/news/news/1972.htm