مبانی نظریه بازی های زبانی ویتگنشتاین و نقش آن در غلبه بر پیش فرض ها و سوگیری ها

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
کمال نصرتی هشی
گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران ایمیل: kamalnosrati1367@cfu.ac.ir
10.48311/lrr.2025.7145
چکیده
هدف پژوهش، بررسی مبانی نظریه بازی‌های زبانی ویتگنشتاین و نقش آن در غلبه بر پیش‌فرض‌ها و سوگیری‌های نادرست است. در پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با روش تحلیل مفهومی و استنتاجی، در بخش یافته‌ها با بررسی مبانی نظری بازی‌های زبانی ویتگنشتاین، ابتدا به نقد کاستی‌های فلسفه متقدم همچون مطلقیت امور، رویکرد تحلیلی محض و تعریف اشاره‌ای پرداخته و در ادامه به ویژگی‌های زبان همچون اجتماعی بودن، تغییرپذیری و بحث کاربرد و نقش ابزاری آن اشاره شد. همچنین، ضمن بیان رسالت فلسفه ویتگنشتاین، جایگاه و علت محوریت زبان در فلسفه او نمایان گردید و در نهایت به خاطر افق جدیدی که در نظریه بازی‌های زبانی نهفته است و با تکیه بر آن و همچنین شیوه کار ویتگنشتاین در فلسفه متاخر، مجموعه راهکارهایی جهت غلبه بر سوگیری‌ها ارائه شد. غلبه بر حس ذات باوری، بازنمایی دارای وضوح، خودتبعیدی تحمیلی، تجربه مشاغل و حرفه‌های متفاوت، تاکید بر تفاوت‌ها و طرح سؤالات مناسب از جمله این راهکارها هستند. در نتیجه می‌توان اذعان داشت که بسیاری از باورها و پیش-فرض‌های نادرست از طریق زبان به نسل‌های آینده منتقل می‌شود و به این دلیل خیلی از مسائل در طول تاریخ پابرجا مانده‌اند. از این‌رو، بایستی مفاهیم و اندیشه‌های غلط را در زبان ‌شناسایی و با حذف آنها از تکرارشان جلوگیری به عمل آید.
کلیدواژه‌ها
ویتگنشتاین متاخر
نظریه بازی‌های زبانی
پیش‌فرض‌ها و سوگیری‌ها
پیامدهای تربیتی
موضوعات

عنوان مقاله English

Fundamentals of Wittgenstein's theory of language games and its role in overcoming preconceptions and biases

نویسنده English

KAMAL nosrati heshi
Department of Educational Sciences, Farhangian University, P.O. BOX 14665-889, Tehran, Iran. Email: kamalnosrati1367@cfu.ac.ir
چکیده English

The aim of this study is to investigate the fundamentals of Wittgenstein's theory of language games and its role in overcoming false preconceptions and biases. This qualitative research utilized a conceptual analysis and inductive method to review the related literature. In the findings section, by examining the theoretical foundations of Wittgenstein's linguistic games, we first critique the shortcomings of early philosophy such as the absoluteness of affairs, a purely analytical approach and ostensive definition, and then, the characteristics of language such as sociality, variability and discussion of its use and instrumental role were mentioned. Also, while expressing the mission of Wittgenstein's philosophy, the position and cause of the centrality of language in his philosophy was revealed and finally, due to the new perspectives on the theory of language games, and based on it, as well as Wittgenstein's way of working in later philosophy, a set of strategies was proposed to overcome biases. Overcoming the sense of essentialism, perspicuous representation, self-imposed exile, experiencing different occupations and professions, emphasis on differences, and eventually designing appropriate questions are among these strategies. As a result, it can be acknowledged that many false beliefs and preconceptions are passed on through language to future generations, and therefore many issues have survived throughout history. Therefore, incorrect concepts and ideas should be identified in the language and their repetition should be avoided by removing them.

کلیدواژه‌ها English

Late Wittgenstein
Theory of language games
Preconceptions and biases
Educational consequences
اعرافی، ع.، فتحعلی خانی، م.، فصیحی زاده، ع.، و فقیهی، ع ن. (1377). آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم‌و‌تربیت و مبانی آن. تهران: انتشارات سمت.
بهزادپور، س.، پوراعتماد، ح.، و اکبری زردخانه، س. (۱۳۹۹). انواع سوگیری‌های شناختی دخیل در ایجاد و حفظ اضطراب کودکی: یک مرور روایتی. تعالی بالینی، ۱۰ (۱)، ۵۲-70.
جلیلی مقدم، م. (۱۳۹0). زبان و بازی های زبانی در فلسفه ویتگنشتاین متأخر. رساله کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.
حامدنیا، ع. (1396). علل و انواع سوگیری. فصلنامه ثبات، 1، 53-56.
حجت، م. (1391). بی دلیلی باور، تاملی در درباب یقین ویتگنشتاین. تهران: هرمس.
فن، ک.‌ت. (1969). م‍ف‍ه‍وم‌ ف‍ل‍س‍ف‍ه‌ ن‍زد وی‍ت‍گ‍ن‍ش‍ت‍ای‍ن‌. ترجمه ک‍.‌ ق‍ره‌گ‍زل‍ی‌ (1381). تهران: مرکز.
کنی، آ. (2006). معماری زبان و ذهن در فلسفه ویتگنشتاین. ترجمه م ر. اسمخانی (1392). تهران: ققنوس.
کلاگ، ج س. (2011). ویتگنشتاین در تبعید. ترجمه ا. سنایی‌اردکانی (1394). تهران: ققنوس.
مگی، ب. (۱۹۸۸). فلاسفه بزرگ. ترجمه ع. فولادوند (۱۳۸۵). تهران: خوارزمی.
میردهقان، م.، نجاتی، و.، و گنجیان، گ. (۱۳۹۵). تفاوت عملکرد حافظه کاری و سوگیری توجه در واژگان زبان اول و دوم در فارسی آموزان چینی زبان. جستارهای زبانی، ۱ (۲۹)، ۱۹۷-۲۱۳.
نصرتی‌هشی، ک.، بختیار نصرآبادی، ح.، باقری‌نوع‌پرست، خ.، و رادمرد، س. (1396). مؤلفه‌های شک سازنده در اندیشه ویتگنشتاین متأخر و پیامدهای تربیتی آن در تربیت ذهن نقاد. پژوهش‌نامه مبانی تعلیم‌و‌تربیت،7 (1)، 5-26.
ویتگنشتاین، ل. (1921). رساله منطقی‌فلسفی. ترجمه و شرح س. دباغ (1393). تهران: هرمس.
ویتگنشتاین، ل. (1953). پژوهش‌های فلسفی. ترجمه ف. فاطمی (1380). تهران: مرکز.
ویتگنشتاین، ل. (1970). فرهنگ و ارزش. گردآورنده جی. اچ. فن رایت، با همکاری هایکی نیمان، ترجمه ا. مهرگان (1381). تهران: گام نو.
ویتگنشتاین، ل. (1969). در باب یقین. ترجمه م. حسینی (1383). تهران: هرمس.
Cherry, K. (2021). List of Common Cognitive Biases. Verywell Mind, Site link: https://www.verywellmind.com/cognitive-biases-distort-thinking-2794763
Caouette, J., Ruiz, S., Lee, C. C., Anbari, Z., Schriber, R. A., & Guyer, A. E. (2015). Expectancy bias mediates the link between social anxiety and memory bias for social evaluation. Cognition & Emotion, 29(5), 945–953. https://doi.org/10.1080/02699931.2014.960368
Hertel, P. T., Holmes, M., & Benbow, A. A. (2014). Interpretive habit is strengthened by cognitive bias modification. Memory, 22(7), 737–746. https://doi.org/10.1080/09658211.2013.820326
Hanke, K., Hans, K., Roel, B., & Greetje van der, W. (2013). Students’ Preconceptions and Perceptions of Science-Oriented Studies. International Journal of Science Education, 35(14), 2356-2375, DOI: 10.1080/09500693.2012.679324
Peters, M A., Burbules, N., & Smeyers, P. (2008). Showing and Doing: Wittgenstein as a Pedagogical Philosopher. Publisher: Routledge.
Platt, B., Waters, A. M., Schulte-Koerne, G., Engelmann, L., & Wiers, R. W. (2017). A review of cognitive biases in youth depression: attention, interpretation and memory. Cognition & Emotion, 31(3), 462–483. https://doi.org/10.1080/02699931.2015.1127215
Todd, E. M., Higgs, C., & Mumford, M. D. (2019). Bias and Bias Remediation in Creative Problem-Solving: Managing Biases through Forecasting. Creativity Research Journal, 31(1), 1–14. https://doi.org/10.1080/10400419.2018.1532268
Wittgenstein, L. (1980). Culture and value. edited by G. H. von Wright, trans, Peter winch. Oxford: Blackwell.
Wittgenstein, L. (2003). Movements of Thought: Diaries, 1930–1932, 1936–1937. In Ludwig Wittgenstein: Public and Private Occasions. ed. J. Klagge and A. Nordmann. Totowa, NJ: Rowman & Littlefield, 3–255.
Wittgenstein, L. (1967). Zettel. Ed. G. E. M. Anscombe and G. H. von Wright, trans. G. E. M. Anscombe. Oxford: Oxford University Press.
Wittgenstein, L. (1998). Notebooks 1914-1916. G. H. von Wright and G. E. M. Anscombe (eds.). Oxford: Basil Blackwell.
Wittgenstein, L. (1974). Philosophical Grammar. R. Rhees (ed.), A. Kenny (trans.). Oxford: Blackwell.
جستارهای زبانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 تیر 1404