بررسی الگوهای پیش‌نمونه اسم در فارسی‌آموزان خارجی براساس جنسیت با رویکردی شناختی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه سمنان
2 گروه زبانشناسی دانشگاه سمنان
10.48311/lrr.2025.7203
چکیده
پیش‌نمونه درهر مقوله عضو یامجموعه‌ای ازاعضای یک دسته است که به‌طورکلی بهترین طبقه‌بندی رانشان می‌دهد. درزبانشناسی شناختی مقوله‌ها توسط تعدادی ازویژگی‌های اعضایشان شناخته می‌شوند. اعضایی که کامل‌ترین ویژگی‌ها رادارند، پیش‌نمونه هستند. زبان مجموعه‌ای از مولفه‌های گوناگون است وبرای آموزش آن لازم است تابه این مولفه‌ها توجه کنیم، جنسیت می‌تواند به عنوان یکی ازمولفه‌های فرایندتدریس وآموزش لحاظ شود. هدف پژوهش حاضر بررسی الگوهای پیش‌نمونه باتوجه به جنسیت فارسی‌آموزان خارجی است. برای این هدف یک گروه 40نفری ازفارسی‌آموزان شامل 20مردو 20زن انتخاب شد. مردان ازمدرسه‌ی حجتیه وزنان ازمرکز بنت‌الهدی اززیر مجموعه‌های دانشگاه بین‌المللی جامعه‌المصطفی انتخاب شدند. سپس با تحلیل پرسش‌نامه، تاثیرجنسیت برانتخاب پیش‌نمونه بررسی شد. نتایج نشان دادکه جنسیت برانتخاب پیش‌نمونه تاثیرگذاراست ودوجنس مرد وزن درانتخاب پیش‌نمونه، متفاوت عمل کردند. مردان وزنان نه ‌تنها درانتخاب اول، بلکه دربرخی مواردترتیب انتخاب کاملا متفاوتی داشتند. درمقوله‌ی حیوانات اهلی 17/41درصد ازمردان گاوراانتخاب کردند درحالی‌که زنان بادرصد برابری گوسفند، اسب وسگ رابرگزیدند. دررشته‌ی ورزشی علاوه ‌برانتخاب اول، انتخابهای دوم وسوم زنان ومردان کاملا متفاوت بود، مردان تیراندازی وکریکت، وزنان والیبال، فوتبال وپیاده‌روی راانتخاب کردند. هم‌چنین درمقوله‌ی وسایل نقلیه، بااینکه هردوجنس، هواپیمارابه عنوان انتخاب اول برگزیدند، اماانتخاب‌های بعدی‌شان متفاوت بود، مردان قطار واتومبیل راانتخاب کردند درحالیکه انتخاب زنان اتوبوس، اتومبیل و دوچرخه بود. اگرچنین تفاوتی در پیش‌نمونه‌های دیگر نیز وجود داشته باشد، می توان مدعی شد که نگاه مردان و زنان به مقوله‌های هستی تفاوت قابل توجهی دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the Patterns of Nouns in foreign Persian Learners Based on Gender with a Cognitive Approach

نویسندگان English

Hossein Razavian 1
Nafiseh Fakoor 2
1 Department of General Linguistics, Faculty of Humanities, Semnan University, Iran.
2 Department of General Linguistics, Faculty of Humanities, Semnan University
چکیده English

The prototype of any category is the member or set of members of a category that best represents the category as a whole. Not everything fits perfectly in a category. Categories are defined by an intersection of properties that make up their members. The language is set of different categories and we should attend to categories in language teaching. Gender and mother language are among these components that should be considered in the teaching and learning process. Research about prototype is necessity because no basic prototype study, and the impact of gender and mother language on the formation of this concept have not been made among farsi lernears. As a result, one group of forty speakers who were learning Farsi selected. Each group included 20 men and 20 women. Men from Hojjatieh school and women from the Bent-Alhoda center were selected, both under the supervision of the Almustafa international university. In the category of domestic animals, 41.17% of men chose cows, while the same percentage of women chose sheep, horses, and dogs. In the field of sports, in addition to the first choice, the second and third choices of women and men were completely different, men have chosen shooting and cricket, and women have chosen volleyball, football and walking. Also, in the category of vehicles, although both sexes chose airplane as their first choice, their next choices were different, men chose train and car while women chose bus, car and bicycle.

کلیدواژه‌ها English

Prototype
cognitive semantics
foreign Farsi learners
gender
mother language
افراشی، آ.(1393). (شناخت ماهیت ذهن، روزنامه ایران، شماره 5834)، 17.
----------.(1395). (زبان‌شناسی شناختی و اهمیت معنا، روزنامه شرق، شماره 2561)، 11.
ترابی، م.، رقیب‌دوست،ش.(1394).(بازنمایی شناختی مقوله‌ی گل در زبان فارسی برپایه‌ی نظریه‌ی پیش‌نمونه، مجله زبان و زبان‌شناسی، شماره 21)، 115-89.
راسخ‌مهند_ م. (1393)، درآمدی بر زبان‌شناسی شناختی، چاپ چهارم، قم، مهر.
رنجبری، ش. (1389).( بررسی پیش‌نمونه‌ها در دریافت دانش‌آموزان سال چهارم شهر تهران از مقولات و اهمیت آن در تعیین مقولات کتب درسی فارسی، آزیتا افراشی، پایان‌نامه منتشرشده، مقطع کارشناسی‌ارشد، رشته زبان‌شناسی همگانی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه پیام نور تهران.)
روشن_بلقیس، لیلا_ اردبیلی(1392)، مقدمه‌ای بر معناشناسی شناختی، چاپ اول، تهران، انتشارات علم.
گلفام، ا.، یوسفی‌راد، ف.(1381)، (زبان‌شناسی شناختی و استعاره، مجله تازه‌های علوم شناختی، شماره 615)، 64-59.
لبش، ع. (1388). (معنی‌شناسی پیش‌نمونه‌ای در زبان فارسی: بررسی پیش‌نمونه در دانش‌آموزان سال چهارم ابتدایی شهرستان اراک، بلقیس روشن، پایان‌نامه منتشرشده، مقطع کارشناسی‌ارشد، رشته زبان‌شناسی همگانی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه پیام نور تهران.)
نصرتی، ش.، رکعی،م.(سرشت مقوله‌بندی، اصول حاکم بر مقوله‌بندی منطقی، شباهت خانوادگی و پیش‌نمونه‌ای، فصلنامه علمی پژوهشی ذهن، دوره16، شماره62)، 72-53.
نعمت‌زاده_ شهین،دادرس_محمد، دستجردی کاظمی_مهدی، منصوری زاده_محرم. (1390)، واژگان پایه فارسی از زبان کودکان ایرانی، تهران، موسسه فرهنگی مدرسه برهان.
Croft, W., & Cruse, D. A. (2004). Cognitive Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press.
Evans, Vyvyan. Melanie Green (2006). Cognitive Linguistics An Introduction, Edinburgh University Press.
Langacker, R.W. (2006). Dimensions of defocusing. In voice and grammatical relations, Tsunoda, Tasaku and Taro Kageyama.
Liu, M., Li Zh., Kong, F., and Liu, J. (2009). The Prototype Analysis of Ren: A Study on College Students’ Implicit Theories of Ren. International Journal of Psychological Studies. 1(2), 41-48
Rosch, E. (1975). Cognitive Representations of Semantic Categories. Journal of Experimental Psychology: General. 104(3), 192-233.
‌‌‌‌ _______(1978). Principles of Categorization, Cambridge.
Taylor, J. (1995). Linguistic Categorization, prototypes in linguistic theory. Oxford: journal of linguistics.
______ (2003). Linguistic Categorization, Oxford University Press.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 تیر 1404