بررسی و توصیف واژه بست های ضمیری در گویش بهبهنی

نویسندگان
1 دانشیار زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
در این مقاله به بررسی واژه­بست­های ضمیری در گویش بهبهانی و نقش آنها در گروه و جمله پرداخته می­شود. واژه­بست­های ضمیری در گویش بهبهانی دارای چهار نقش فاعلی، مفعولی صریح، مفعولی غیر صریح و اضافی می­باشند. در این مقاله نشان داده می­شود که واژه­بست­های فاعلی دارای پانزده میزبان ـ از نظر نقش دستوری ـ در این گویش می­باشند که به تفصیل در مقاله به این امر پرداخته شده است. میزبان­های واژه­بست­های مفعولی صریح عبارت­اند از پیشوند امری یا پیشوند فعل پیشوندی، جزء غیر فعلی فعل مرکب، پیشوند استمراری، فعل و پیشوند نفی. میزبان واژه­بست­های مفعولی غیر صریح، مفعول صریح و پیشوند استمراری می­باشند. واژه­بست­های اضافی نیز میزبان­هایی از نوع فاعل، مفعول صریح و متمم دارند. از نظر مقوله­ فعل، اسم، صفت، ضمیر(شخصی و اشاری، مبهم)، واژه­بست، حرف اضافه، ضمیر پرسشی، پسوند تصریفی جمع و حرف نشانه­ی «را» به عنوان میزبان عمل می­کنند. از نظر جایگاه تمایل غالب واژه­بست­های این گویش ، به ظهور در جایگاه دوم ـ پس از اولین واژه یا پس از اولین سازه در بند ـ می­باشد. همچنین یکی از تفاوت­های اصلی و نقطه­ی افتراق بین گویش بهبهانی و فارسی معاصر واژه­بست­های فاعلی می­باشند؛ چرا که در فارسی معیار عنصری تحت عنوان واژه­بست فاعلی وجود ندارد، درحالی که در بهبهانی نظامی غنی از این واژه­بست­ها با میزبان­های متنوع وجود دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The description and Analysis of Pronominal Clitics in Behbahani Dialect of Persian

نویسندگان English

Shahla Sharifi 1
Hamedi Shirvan 2
Shahla Sharifi 1
Mahmood Elyasi 3
1 Associate Professor of Linguistics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 PhD Candidate in Linguistics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Assistant Professor of Linguistics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده English

In this Paper we analyze the pronominal Clitics of Behbahani - a Dialect of Persian – their function and their placement in the sentence. It is shown that pronominal Clitics of Behbahani have four functions, namely subject, direct or indirect object and possessive. Here, we show that subject Clitics have 15 functions in the sentence which is fully discussed in the paper. Direct object Clitics select the following elements as their hosts: the prefix of the imperative verb, the verb prefix in prefixed verbs, the non – verbal part of the compound verb, the prefix showing continuity, the verb and the negating prefix. The hosts of indirect object Clitics are the direct object and the continuity prefix. Possessive Clitics can also choose subject, direct object and the complement as their host. In terms of the grammatical category the host can be a verb, noun, adjective, personal pronoun, Demonstrative, ambiguous pronoun, Clitics, preposition, interrogative pronoun, plural suffix, and RA Ezafe marker in Persian. The dominant position of the Clitics in this dialect is the second position; known as wackernagel position – that is after the first word or the first constituent in the clause. The main point of difference and dissociation between Behbahani and Standard Persian is the subject Clitics; Since there are not such elements as subject Clitics in Standard Persian, but as is seen in the paper, Behbahani has a rich collection of these elements.

کلیدواژه‌ها English

Pronominal Clitics
Behbahani Dialect
Clitics’ host
Clitics Placement
group
sentences
  • ایزدی­فر، راحله (1392). «نقش دوگانه پی­بست­های ضمیری در تاتی تاکستانی». مجموعه مقالات نخستین همایش ملی بررسی واژه­بست­ها در زبان­های ایرانی. صص 175-201.

  • بدیعی، مرضیه و ملیحه رحیمی (1392). «بررسی پی­بست­های ضمیری در گویش جرقویه». مجموعه مقالات نخستین همایش ملی بررسی واژه­بست­ها در زبان­های ایرانی. صص 293-303.

  • پورابراهیم، شیرین (1392). «مطالعه تطبیقی واژه­بست­های ضمیری در گویش­های دلواری و دشتی». مجموعه مقالات نخستین همایش ملی بررسی واژه­بست­ها در زبان‌های ایرانی. صص 221-234.

  • حسن­دوست، محمد (1389). فرهنگ تطبیقی-موضوعی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.

  • راستی بهبهانی، امین (1388). گویش بهبهانی دستور صرفی، واژگان معمول. تهران: طرح و اجرای کتاب.

  • راستی بهبهانی، امین (1391). «بهبهانی، گویش یا لهجه؟ بررسی ساختار صرفی فعل در زبان محلی بهبهانی». فصلنامه ادبیات و زبان­های محلی ایران. س 2. ش 3. صص 61-84.

  • راسخ­مهند، محمد. (1391). «واژ‌ه‌بست‌های ضمیری در گویش رایجی آران و بیدگل». نامه فرهنگستان، ویژه­نامه زبان­ها و گویش­های ایرانی. ش 1. صص 161-172.

  • راسخ­مهند، محمد (1388). «نگاهی رده‌شناختی به پی‌بست‌های ضمیری در زبان تاتی». پژوهش‌های زبان‌شناسی. د 1. ش 1. صص 1-10.

  • سبزعلی­پور، جهاندوست و راحله ایزدی­فر (1393). «نظام حالت­نمایی در گویش تاتی خلخال». جستارهای زبانی. د 5. ش 4. صص 103-123.

  • کلباسی، ایران (1388). فرهنگ توصیفی گونه‌های زبانی ایران. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

  • کریمی، یادگار (1391). «مطابقه در نظام کُنایی (ارگتیو) زبان‌های ایرانی: رقابت واژه­بست و وند». پژوهش‌های زبان‌شناسی. د 4. ش 2. صص 1-18.

  • گرامی، شهرام (1385). «توصیف دستگاه فعل در گویش بهبهانی». مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، ویژه­نامه زبان­ انگلیسی و زبان­شناسی. د 23. ش 1. صص 108-126.

  • واحدی لنگرودی، محمدمهدی و شیرین ممسنی (1383). «بررسی پی­بست­های ضمیری در گویش دلواری». نامه فرهنگستان. د 1. ش 3. ضمیمه گویش­شناسی. صص 64-83.