بررسی معنایی سه حرف اضافۀ wæl، tɑ و ærɑ در کردی گورانی ازدیدگاه شناختی

نویسندگان
پارسا بامشادی 1
جواد بامشادی 2
شادی انصاریان 3
1 دانشجوی دکتری زبان شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد زبان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد زبان شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
چکیده
در پژوهش پیش­رو، سه حرف اضافۀ مکانی wæl، tɑ و ærɑ از گویش کردی گورانی را ازدیدگاه معناشناسی شناختی بررسی می‌کنیم. یکی از تازه­ترین الگوهای مطرح‌شده در بررسی معنایی حروف اضافه، الگوی چندمعنایی سامان­مند (تایلر و ایوانز، 2001، 2003؛ ایوانز و تایلر، a2004، b2004؛ ایوانز، 2004، 2005، 2006) است که معیارهای کاربردی و روشنی را برای شناسایی معنا­های مجزا و معنای اولیۀ حروف اضافه پیشنهاد می­دهد. هدف ما این است که با بهره­گیری از این الگو، سه حرف اضافۀ نام‌برده را واکاوی معنایی کنیم و پس از شناسایی معناهای مجزا و معنای اولیۀ هریک از آن‌ها، شبکۀ معنایی آن را رسم نماییم. یافته­های پژوهش نشان می‌دهند که معنای اولیۀ wæl «همراهی» است و در شبکۀ معنایی آن نه معنای مجزا و دو خوشۀ معنایی وجود دارد، معنای اولیۀ tɑ «پایان» است و در شبکۀ معنایی آن چهار معنای مجزا دیده می­شود و معنای اولیۀ ærɑ «برای و به‌خاطر» است و شبکۀ معنایی آن دارای چهار معنای مجزا و یک خوشۀ معنایی است.
کلیدواژه‌ها
معناشناسی شناختی
شبکۀ معنایی
کردی گورانی
واژگان کلیدی: حروف اضافه
الگوی چندمعنایی سامان­مند

عنوان مقاله English

Semantic Analysis of Prepositions wæl, tɑ & ærɑ in Gurani Kurdish within the Cognitive Perspective

نویسندگان English

Parsa Bamshadi 1
Javad Bamshadi 2
Shadi Ansarian 3
1 Ph.D. Candidate in linguistics, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 M.A. in linguistics, Payam Noor University, Tehran, Iran
3 MA in linguistics, Razi University, Kermanshah, Iran
چکیده English

The present research explores the “wæl”, “tɑ” and “ærɑ” prepositions in Gurani Kurdish within the framework of cognitive semantics. One of the recent models in semantic analysis of prepositions is Principled polysemy model (Tyler & Evans, 2001, 2003; Evans & Tyler, 2004a, 2004b; Evans, 2004, 2005, 2006) that suggests explicit and applicable criteria for determining the distinct senses as well as the primary sense of prepositions. We aim to analyze the semantics of three mentioned prepositions, to determine their distinct senses and primary sense, and to represent their semantic networks. The results suggest that the primary sense of “wæl” is “companionship” and its semantic network contains 9 distinct senses and 2 clusters of senses. The primary sense of “tɑ” is “ending” and its semantic network contains 4 distinct senses and 1 cluster of senses. The primary sense of “ærɑ” is “for and sake” and its semantic network contains 4 distinct senses and 1 cluster of senses.

کلیدواژه‌ها English

cognitive semantics
Principled Polysemy Model
semantic network
Gurani Kurdish
prepositions
  • بامشادی، پارسا و شادی انصاریان (زیر چاپ). «چندمعنایی حرف «تا» در چارچوب معناشناسی شناختی». مجموعه مقالات نخستین همایش معنی­شناسی و نحو زبان‌های ایرانی.

  • راسخ­مهند، محمد و نفیسه رنجبر ضرابی (1392). «بررسی شبکه معنایی حروف اضافه «در» و «سر»». پژوهش­های زبان­شناسی تطبیقی. س 3. ش 5. صص 95-111.

  • زاهدی، کیوان و عاطفه محمدی زیارتی (1390). «شبکۀ معنایی حرف اضافه فارسی «از» در چارچوب معنی­شناسی شناختی». تازه­های علوم شناختی. س 13. ش 1. صص 67-80.

  • سراجیان اردستانی، مهدخت (1388). بررسی معنایی حروف اضافه در فارسی درقالب نظریه معناشناسی شناختی. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد زبان­شناسی همگانی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز.

  • سراجیان اردستانی، مهدخت (1389). «بررسی چندمعنایی حرف اضافه «از» درقالب نظریه معنی­شناسی شناختی». پازند. ش 23. صص 45-63.

  • گلفام، ارسلان و فاطمه یوسفی­راد (1385). «رویکرد معناشناسی شناختی به حروف اضافه مکانی زبان فارسی ازمنظر آموزشی، مطالعه موردی: حرف اضافه در». نشریه پژوهش ادبیات معاصر جهان. س 14. ش 56. صص 167-179.

  • گلفام، ارسلان؛ مصطفی عاصی؛ فردوس آقاگل­زاده و فاطمه یوسفی­راد (1388). «بررسی حرف اضافه «از» در چارچوب معناشناسی شناختی و مقایسه آن با رویکرد سنتی». زبان و زبان­شناسی. ش 2 (پیاپی 10). صص 69-80.

  • مختاری، شهره و حدائق رضایی (1392). «بررسی شناختی شبکۀ معنایی حرف اضافۀ «با» در زبان فارسی». زبان­شناسی و گویش­های خراسان.ش 9. صص 73-94.



  • Barcelona, A. & J. Valenzuela (2011). “An overview of cognitive linguistics”. In Mario Brdar, Stefan Th. Gries & Milena Žic Fuchs (Eds.), Cognitive Linguistics Convergence and Expansion (pp. 17-44). Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.

  • Evans, V. & A. Tyler (2004a). “Rethinking English prepositions of movement: The case of To and Through”. Belgian Journal of Linguistics. 18. Pp. 247–270.

  • Evans, V. & A. Tyler (2004b). “Spatial experience, lexical structure and motivation: the case of in”. In G. Radden and K. Panther (eds.). Studies in Linguistic Motivation .Pp. 157–192. Berlin: Mouton de Gruyter,.

  • Evans, V. & M. Green (2006). An introduction to Cognitive Linguistics. Edinburgh: Edinburgh University Press.

  • Evans, V. (2004). The Structure of Time: Language, Meaning and Temporal Cognition. Amsterdam: John Benjamins.

  • Evans, V. (2005). “The meaning of time: Polysemy, the lexicon and conceptual structure”. Journal of Linguistics. 41. Pp. 33-75.

  • Evans, V. (2006). The Structure of Time. Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins.

  • Golfam, A. & F. Yousefi Rad (2010). “A cognitive semantic approach to Persian spatial prepositions, a pedagogical perspective, Case Study: Persian Preposition /dær/”. Pazhuhesh-e Zabanha-ye Khareji. 56. Pp. 167-179.

  • Kreitzer, A. (1997). “Multiple levels of schematization: A study in the conceptualization of space”. Cognitive Linguistics. 8(4). Pp. 291–325.

  • Lakoff, G. (1987). Women, Fire and Dangerous Things: What Categories Reveal About the Mind. Chicago: University of Chicago Press.

  • Langacker, R.W. (1983). “Remarks on English aspect”. In Hopper P. (ed.). Tense and Aspect: Between Semantics and Pragmatics .Pp. 265–304. Amsterdam: Benjamins.

  • Langacker, R.W. (1987). Foundations of Cognitive Grammar (Volume 1). Stanford: Stanford University Press.

  • Langacker, R.W. (2008). Cognitive Grammar: A Basic Introduction. Oxford: Oxford University Press.

  • Riemer, N. (2005). The Semantics of Polysemy. Berlin & New York: Mouton de Gruyter.

  • Talmy, L. (2000). Toward a Cognitive Semantics (2 vols). Cambridge, MA: MIT Press.

  • Tyler, A. & V. Evans (2001). “Reconsidering prepositional polysemy networks: The case of over”. In V. Evans, B. Bergen, and J. Zinken (Eds.), The Cognitive Linguistics Reader .Pp. 186-238. London: Equinox.

  • Tyler, A. & V. Evans (2003). The Semantics of English Prepositions: Spatial Scenes, Embodied Meaning and Cognition. Cambridge: Cambridge University Press.


 


 

جستارهای زبانی
دوره 7، شماره 4
پاییز 1395
صفحه 59-80