زنجیره‌های واژگانی خطبه 111 و 221 نهج البلاغه بر اساس نظریه "بارزیلی" و "الهداد"

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
سمیه مدیری 1
سید عدنان اشکوری 2
عیسی متقی زاده 3
علی پیرانی 2
سودابه مظفّری 2
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.48311/lrr.2025.7179
چکیده
ارتباط میان واژگان و مفاهیم آن­ها در علم "معناشناسی" بررسی می­شود. "معناشناسی آماری" زیرشاخه "معناشناسی محاسباتی" و در حقیقت، زیر شاخه­ای از "زبان­شناسی محاسباتی" و "پردازش زبان طبیعی" است. تعیین واژگان و مفاهیم کلیدی یک متن به روش سنتی، نیازمند صرف زمان و همچنین دانش تخصصی راجع به موضوع متن است. استخراج زنجیره­های واژگانی، یکی از جدیدترین شاخه­های معناشناسی آماری است که بر اساس روابط معنایی میان واژگان، مضامین اصلی متن را در اختیار ما قرار می­دهد. در جستار حاضر برآنیم تا زنجیره­های واژگانی دو خطبه 111 و 221 نهج البلاغه را بر اساس نظریه "بارزیلی" و "الهداد" تعیین کرده و با بهره­گیری از روش توصیفی-تحلیلی و آماری، مضامین اصلی آن­ها را استخراج نماییم. نتایج تحقیق حاکی از آن است که خطبه 111 دارای 78 و خطبه 221 نیز دارای 87 زنجیره واژگانی بوده که از میان آن­ها، رابطه معنایی تضاد (50%) -در خطبه 111- و رابطه معنایی تضاد (38%) و ترادف (34%) -در خطبه 221- از بیشترین فراوانی برخوردار هستند. در خطبه 111، زنجیره شماره 53 که واژگان تشکیل دهنده آن، بر ترک دنیا و برگزیدن آخرت دلالت دارند و در خطبه 221، زنجیره­های شماره 31، 62 و 8 که واژگان آن­ها، به ترتیب، بر سکوت و خاموشی پس از زبان­آوری، ضرورت بهره­گیری از عقل و خرد، ترس و وحشت از روز قیامت دلالت دارند، قوی­ترین زنجیره­ها هستند. همچنین نتایج نشان می­دهند که موضوع خطبه 221 "اخلاقی، اعتقادی، علمی، عقلی" است اما مضامین اصلی خطبه 111، با موضوع "اخلاقی" که "دشتی" برای آن ذکر کرده است، مطابق می­باشد.
کلیدواژه‌ها
معناشناسی
زنجیره واژگانی
نظریه بارزیلی و الهداد
نهج البلاغه
موضوعات

عنوان مقاله English

Lexical Chains of the Sermons No. 111 and 221 of Nahj al-Balaghah Based on the Theory of "Barzilay" and "Elhadad"

نویسندگان English

Somayyeh Modiri 1
سید عدنان اشکوری 2
Isa Motagizadeh 3
Ali Pirani 2
Soudabeh Mozaffari 2
1 PhD student, Arabic Language and Literature, Kharazmi University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Kharazmi University, Tehran, Iran
3 Professor, Department of Arabic Language and Literature, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده English

The relationship between words and their concepts is investigated in the "Semantics". "Statistical Semantics" is a sub-branch of "Computational Semantics" and in fact, a sub-branch of NLP. Determining the keywords and main concepts of a text requires time and specialized knowledge about the text, in the traditional ways. “Lexical Chains” is one of the newest branches of statistical semantics that presents the main concepts of the text based on the semantic relationships between words. In this research, we aim to determine the lexical chains of the sermons No. 111 and 221 of Nahj al-Balaghah, based on the theory of "Barzilay" and "Elhadad", using the descriptive-analytical and statistical method. The results indicate that there is 78 lexical chains in the sermon No. 111, and the semantic relationship of antonymy (50%) is more used in it, and the sermon No. 221 has 87 lexical chains, which the semantic relationship of antonymy (38%), and synonymy (34%) are more used in it. In the sermon No. 111, the chain No. 53, which its words indicate leaving this world and choosing the Hereafter, and in the sermon No. 221, chains No. 31, 62, and 8, whose words, respectively, indicate silence after the ability to speak, the importance of using wisdom, fear of the Judgment Day, are the strongest chains. Also, the results show that the topic of the sermon No. 221 is "ethical, religious, scientific, intellectual", but the main concepts of the sermon No. 111 are matched by the "ethical" topic mentioned by "Dashti".

کلیدواژه‌ها English

Semantics
Lexical Chain
Barzilay"
and "
Elhadad"
Nahj al-Balaghah
• Adarve, F.; Kwong, H. & Speriosu, M. (2007). Topic Segmentation of Meetings Using Lexical Chains. Linguistics, 1-13.
• Barzilay, R. & Elhadad, M. (1997). Using Lexical Chains for Text Summarization. Intelligent Scalable Text Summarization, 1-9.
• Delavenay, E. (1960). An Introduction to Machine Translation. New York, NY: Thames and Hudson.
• Furnas, G.W.; Landauer, T.K.; Gomez, L.M.; and Dumais, S.T. (1983). Statistical semantics: Analysis of the potential performance of keyword information systems. Bell System Technical Journal, 62(6),1753-1806.
• Furnas, G.W. (2006). Faculty Profile: George Furnas, University of Michigan, School of Information, URL verified on October 2, 2006.
• Morris, J. & Hirst, G. (1991). Lexical cohesion computed by thesaural relations as an indicator of the structure of text. Computational Linguistics, 17(1), 21-48.
• Nazari, N. & Mahdavi, M.A. (2019). A Survey on Automatic Text Summarization. Journal of AI and Data Mining, 7(1), 121-135.
• Ruseti, S; Dascalu, M.; Corlatescu, D.; Dascalu, M.; Trausan-Matu, S., & McNamara, D. (2021). Exploring Dialogism Using Language Models. LNAI 12749, 269-301.
• Sikstrom, S. & Garcia, D. (2020). Statistical Semantics, Methods and Applications. Switzerland: Springer Nature Switzerland AG.
• Silber, H.G. & McCoy, K. (2002). Efficiently Computed Lexical Chains as an Intermediate Representation for Automatic Text Summarization. Computational Linguistics, 28(4), 487–496.
• Somasundaran, S.; Burstein, J. & Chodorow, M. (2014). Lexical Chaining for Measuring discourse quality in test-taker essays. The 25th International Conference on Computational Linguistics, 950-961.
• Tatar, D.; Inkpen, D. & Czibula, G. (2013). Text Segmentation using ROGET-based weighted lexical chains. Computing and Informatics, 32, 393-410.
• Waltinger, U; Mehler, A. & Stührenberg (2008). An integrated model of lexical chaining: application, resources and its format. Textressourcen und lexikalisches Wissen, 59-70.
• Wei, T; Lu, Y.; Chang, H., Zhou, Q & Bao, X. (2014). A Semantic approach for text clustering using WordNet and lexical chains. Expert Systems with Applications, 42, 2264-2275.
• Zakeri Rad, H.; Tiun, S. & Saad, S. (2018). Lexical Scoring System of Lexical Chain for Quranic Document Retrieval. Journal of Language Studies. 18(2). 59-79.
References
• Dashti, M. (2016). Dictionary of general topics of the Nahj al-Balagha. Qom: Farhangi Foundation for Investigations of the Amir Al-Mo’menin. [In Persian]
• Ghaemi, M. & Anvar, F. (2015). A Syntactic-eloquent Stylistic Analysis of Parallel Forms in 111 Sermon of Nahj-al-balaghe. Quarterly Journal of Nahjolbalagha, 3(11), 17-33. [In Persian]
• Hasan zadeh, M. & Tamleh, H. (2023). The Use of Lexical Bundles by Native English Authors in Applied Linguistics: A Corpus-Driven Study. Language Related Research 13(6), 541-569. [In Persian]
• Hejazi, B. & Nasiri, J. (2022). Keywords Extraction from Persian Thesis Using Statistical Features and Bayesian Classification. Language Related Research, 12(6), 339-367. [In Persian]
• Hoseini ajdad, E. & Khodabakhshnejad, M. (2021). A stylistic reading of scripture 221 and 69 the name of the Nahj al-Balagha Based on the grammatical sound. Quarterly Journal of Nahjolbalagha, 9(35), 55-72. [In Persian]
• Ibn Abi Al-Hadid. (2006). The Explanation of the Nahj al-Balagha. Research: Mohammad Abolfazl Ibrahim. Qom: The Library of the Great Ayatollah Al-Marashi Al-Najafi. [In Arabic]
• Ibn Meysam (1996). The Explanation of the Nahj al-Balaghah. Translate: Muhammad Sadeq Aref. Mashhad: Islamic religious buildings. [In Persian]
• Kazemi Najafabadi, S. (2020). Rhythmic aesthetics of sermon number 111 of Nahj Al-Balagha. The Arabic Language and Literature, 33, 161-194. [In Arabic]
• Makarem Shirazi, N. (2011). Message of Imam Amir al-Mo'menin (PUH). Qom: Ali Ibn Abi Talib (PUH) Publications. [In Persian]
• Mughniyah, M. (1979). In the shadows of Nahj al-Balaghah. Beirut: House of Knowledge for Millions. [In Arabic]
• Mukhtar Omar, A. (1998). Semantics. Cairo: World of Books. [In Arabic]
• Raawandi, Gh. (1984). Minhaj Al-Bara'ah in explaining of Nahj Al-Balaghah. Ayatollah Marashi Najafi Public Library, Qom. [In Arabic]
• Samaha, S. (2004). Dictionary Al-Mobassat. Tehran: Sabzkhama. [In Arabic]
• Sharifi, A. & Mahdavi, M. (2019). Supervised approach for keyword extraction from Persian documents using lexical chains. Signal and Data Processing, 15(4), 95-110. [In Persian]
• Sharif Razi, M. (2015). Nahj al-Balaghah. Translation: Mohammad Dashti. Tehran: Message of Justice. [In Persian]
• Shirazi, M. (1988). Explanation of Nahj al-Balaghah. Qom: Islamic Thought Foundation. [In Arabic]
• Sini, M.; Abd Al-Aziz, N.; Suleiman, M. (1993). Contemporary Arabic Thesaurus. Beirut: Lebanon Library Publishers. [In Arabic]
• Sobhi Saleh (2004). Nahj al-Balaghah. Cairo: The Egyptian Book House. [In Arabic]
• Trad, Majid (1971). The detailed dictionary of antonyms in the Arabic language. Beirut: Scientific Books House. [In Arabic]
• Trad, Majid (2009). The detailed dictionary of synonyms in the Arabic language. Beirut: Scientific Books House. [In Arabic]
• Yusefi Amoli, H.; Kamaljoo, M. & Atharinia, M. (2017). Phonetic and Lexical Stylistics of the Sermon 221 of Nahj al-Balaghah. Journal of Nahjolbalagheh, 16(52), 65-82. [In Persian]
جستارهای زبانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 تیر 1404