کارآیی نظام های معنایی و تعاملی لاندوفسکی در تحلیل گفتمان‌های داستان سوره یوسف(ع)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه الهیات دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه یاسوج
2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس تهران
چکیده
نظام معنایی و تعاملی اریک لاندوفسکی بر اساس چهار الگوی «برنامه­مداری»؛ «مجاب سازی»؛ «تصادف و تطبیق» بنا شده است که به ترتیب بر اساس اصول «قاعده مندی»، «نیت مندی»، «شانس» و «امر احساسی» تعریف شده است. طبیعتاً امکان پیاده سازی این الگو در حوزه های معرفتی و دینی وجود دارد که در آن­ها با پراتیک­های تعاملی سوژه­ها قابل انطباق است و بر این اساس می­توان تنوع و تفاوت پراتیک­های شخصیتی دینی با این الگو مورد خوانش قرار داد. از گفتمان­هایی که در قرآن کریم وجود دارد، گفت­گوها و پراتیک­های تعاملی حضرت یوسف با دیگر اشخاص سوره است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با با تکیه برچارچوب نظری اریک لاندوفسکی، گفت­­وگوها و پراتیک­های تعاملی داستان یوسف را مورد بررسی قرار داده و ارتباط میان این الگو و شخصیت­های سوره یوسف را تبیین کرده است. دست­آورد کلی پژوهش نشان می­دهد که سوژه­ها و پراتیک­های تعاملی براساس چهار نظام معنایی به صورت بیناتعریفی از یکدیگر تشخیص داده می­شوند و هر کدام از شخصیت­های داستان بر اساس یکی از چهار نظام معنایی قابل انطباق و رهگیری است؛ ازجمله: پراتیک­های تعاملی حضرت یوسف(ع) است که بر اساس نوع بینش و ایدئولوژی که به مبدأ و مقصد هستی دارد، در چارچوب نظام معنایی برنامه­مدار قرار می­گیرد و دیگر شخصیت­ها نیز بر اساس نوع بینش و اهدافی که دنبال می­کنند در یک یا دو نوع از این نظام معنایی قابل بحث و انطباق­اند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The efficacy of Semiotic and interactive model of Landowski in the analysis of Surah Yusuf discourses

نویسندگان English

sayed sajjad gholami 1
Kavus Roohi Barandagh 2
1 Assistant Professor, Department of Theology, Faculty of Humanities, Yasouj University
2 Associate Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran
چکیده English

Eric Landowski's semantic and interactive system based on four paradigms of "planning"; "Persuasion"; "Accident and adaptation" is based on the principles of "regularity", "intention", "chance" and "emotional", respectively. Naturally, it is possible to implement this model in epistemological and religious fields in which it is compatible with the interactive practices of the subjects, and based on this, the variety and difference of religious personality practices can be read with this model. Contract. One of the discourses in the Holy Quran is the conversations and interactive practices of Prophet Yusuf with other people in the surah. Relying on a descriptive-analytical method, this study seeks to examine the dialogues and interactive practices of Yusuf's story based on the theoretical framework of Eric Landowski and to explain the relationship between this model and the characters of Surah Yusuf. The general result of the research shows that the subjects and interactive practices are distinguished from each other on the basis of four semantic systems, and each of the characters in the story is adapted based on one of the four semantic systems. Is interception; Among them: It is the interactive practices of Prophet Yusuf (AS) that are based on the type of insight and ideology of the origin and destination of the universe, within the framework of the programmatic semantic system, and other characters are also based on the type of insight and goals. Which follow are debatable and applicable in one or two types of this semantic system.

کلیدواژه‌ها English

Conviction
Coincidence
Adjustment
Landowski
Surah Yusuf discourses
قرآن کریم
• ابن عاشور محمد بن طاهر. (بی‌تا). التحریر و التنویر، بیروت: مؤسسه التاریخ‌، الطبعه الاولی.
• ابن کثیر، اسماعیل بن عم. (1419ق). تفسیر القرآن العظیم‌، تحقیق محمدحسین شمس الدین‌، بیروت: ‌دار الکتب العلمیه، الطبعه الاولی.
• آلوسی، سید محمود. (1415ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم‌، تحقیق علی عبدالباری عطیه، بیروت: دارالکتب العلمیه، الطبعه الاولی.
• بحرانی، سید هاشم. (1416ق)، البرهان فی تفسیر القرآن، تهران: بنیاد بعثت، 1416 ق.
• زمخشری، محمود. (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل‌، بیروت: دار الکتاب العربی، الطبعه الثالثه.
• سید بن قطب بن ابراهیم شاذلی. (1412ق). فی ظلال القرآن‌. قاهره: دارالشروق‌، الطبعه السابعه عشر.
• صادقی تهرانی، محمد. (1365ش). الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن. قم: انتشارات فرهنگ اسلامی.
• طباطبایی، محمد حسین. (1417). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه‌ی مدرسین حوزه علمیه قم.
• طبرسی، فضل بن حسن. (1372ش). ‌مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن‌، تحقیق محمد جواد بلاغی‌، تهران: انتشارات ناصر خسرو، چاپ سوم،.
• طوسی، محمد بن حسن. (بی‌تا) التبیان فی تفسیر القرآن‌, بیروت: دار إحیاء التراث العربی‌, الطبعه الاولی.
• طیب، سید عبدالحسین. (1378ش). اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات اسلام‌، چاپ دوم.
• فخرالدین رازی ابوعبدالله محمد بن عمر. (1420ق). مفاتیح الغیب. بیروت: دار التراث العربی.
• فضل الله، سید محمد حسین. (1419ق). تفسیر من وحی القرآن. بیروت: دار الملاک للطباعه و النشر.
• معین، مرتضی بابک(1397). «کارآیی نظام‌های معنایی و تعاملی لاندوفسکی در تحلیل گفتمان‌های آموزشی». دوماهنامه علمی-پژوهشی جستارهای زبانی: ش 3(پیاپی45).
• معین، مرتضی بابک. (1396). ابعاد گمشده معنا در نشانه‌شناسی روایی کلاسیک، نظام معنایی تطبیق‌ با رقص در تعامل، تهران: علمی و فرهنگی.
• مهدوی راد، محمد علی؛ جباری، امیر عطاءالله و بهشتی، نرگس. (1391). «قصه‌های قرآن در نگاه محمد عابد الجابری». آموزه‌های قرآنی، بهار و تابستان 91، ش 15، صص73-100.
• میرصادقی، جمال. (1386). ادبیات داستانی (قصه، رمانس، داستان کوتاه، رمان). چ5، تهران: سخن.
• Greimas, A. J. & J. Courtés (1979). Semiotic, Reasoned Dictionary of the Theory of Language. Paris: Hachette. [In French].
• Courtés J, (1991). Analyse Sémiotique du Discours. De l’énoncé à l’énonciation. Paris: hachette,.
• Landowski, E. (1997). Présences de l’autre. Paris: P.U.F.
• ----------------- (2004). Passions sans nom. Paris: P.U.F.
• ----------------- (2005). Interactions risquées. Limoges: PULIM.
• ----------------- (2013). "plaidoyer pour l’impertinence". Actes sémiotiq